СОР ЖБ Қазақстан тарихы 6 сынып

Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар
Қазақстан тарихы 6-сынып
ПРОЕКТ
Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 6-сынып білім алушыларына «Қазақстан тарихы» пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар (қазақ тілінде білім беретін) 6-сыныптың «Қазақстан тарихы» пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған.
Бөлім бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийлері мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Дескрипторлары мен балдары бар тапсырмалар ұсыныс түрінде берілген.
Әдістемелік ұсыныстар жалпы білім беретін мектеп мұғалімдері мен мектеп әкімшілігіне, мектеп білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп, өңірлік үйлестірушілеріне және басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.
Әдістемелік ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.
2
ПРОЕКТ
МАЗМҰНЫ
1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР 4
«VI — IX ғасырлардағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау…………..4
2 -ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР…………………7
«X ғасыр — XШ ғасырдың басындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау.7
3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР…………………11
«XIII — XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау 11
«Қазақ халқының қалыптасуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау…………….14
«Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау……17
4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР…………………21
«Қазақ хандығының XVI — XVII ғасырлардағы дамуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау 21
«XVI — XVII ғасырлардағы экономика мен мәдениет» бөлімі бойынша жиынтық бағалау 25
3
ПРОЕКТ
1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР «VI — IX ғғ. Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау
Тақырып Оқу мақсаты
Бағалау критерийі
Ойлау дағдыларының деңгейі
Орындау уақыты Тапсырма
1. Кестені толтырыңыз.
Қазақстан аумағындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер Көне түркі жазуы
6.3.1.2 ғасырлардағы мемлекеттердің даму
ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау
6.2.3.1 Көне түркі жазуының тарихи маңызын түсіндіру
Білім алушы
• Ерте ортағасырлық мемлекеттердің хронологиялық шеңберлері мен тарихи маңызын анықтайды
• Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығын сипаттайды
Қолдану
20 минут
Қағанаттар Хронологиялық шеңбері Тарихи маңызы
Түрік қағанаты
Батыс түрік қағанаты
Түргеш қағанаты
Қарлұқ қағанаты
2. Деректен үзінді оқи отырып, төмендегі сұраққа жауап беріңіз.
Күлтегін жырынан үзінді
Түркі халқы үшін Түн ұйықтамадым,
Күндіз отырмадым.
Інім Күлтегінмен бірге,
Екі шадпен бірге,
Өліп-тіріліп үлгайттым.
Біраз үлгайтып,
Біріккен халықты от-су қылмадым.
Сөйтіп, Тәңірі жарылқады.
Бағым болғандықтан,
Сәті түскендіктен Өлімші халықты тірілттім.
4
ПРОЕКТ
Жалаңаш халықты тонды,
Кедей халықты бай қылдым.
Аз халықты көп қылдым,
Тату елге жақсылық қылдым.
Төрт бұрыштагы халықты Бәрін бейбіт қылдым,
Тату қылдым,
Бәрі маган бағынды.
Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлі қандай?
Көне түрік жырның тарихи маңызы неде?
Бағалау Тапсырма Дескриптор Балл
критерийі № Білім алушы
Ерте ортағасырлық 1 Түрік қағанатының хронологиясын көрсетеді; 1
мемлекеттерді ң хронологиялық шеңберлері мен тарихи Түрік қағанатының тарихи маңызын жазады; 1
маңызын анықтайды Батыс түрік қағанатының тарихи маңызынжазады; 1
Батыс түрік қағанатының аймағын көрсетеді; 1
Түргеш қағанатының хронологиясын көрсетеді; 1
Түргеш қағанатының тарихи маңызын жазады; 1
Қарлұқ мемлекетінің хронологиясын көрсетеді; 1
Қарлұқ қағанатының тарихи маңызын жазады; 1
Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығын 2 Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлін түсіндіреді; 1
сипаттайды Көне түркі жазуының тарихи маңызын дәлелдейді; 1
Жалпы балл 10
5
ПРОЕКТ
«VI — IX ғасырлардағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға
арналған рубрика
Білім алушының аты-жөні______________________________________________
Бағалау критерийлері Оқушылардың оқу жетістігі деңгейлері
Төмен Орта Жоғары
Ерте ортағасырлық мемлекеттердің хронологиялық шеңберлері мен тарихи маңызын анықтайды Ерте ортағасырлық мемлекеттердің хронологиялық шеңберлері мен тарихи маңызын анықтауда қиналады □ Ерте ортағасырлық мемлекеттердің (түрік/батыс түрік/түргеш/қарлұқ)хронологиялық шеңберлері мен тарихи маңызын анықтауда қателіктер жібереді |—| Ерте ортағасырлық мемлекеттердің хронологиялық шеңберлері мен тарихи маңызын анықтайды □
Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығын сипаттайды Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлін, Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығын сипаттауды қиналады ^ Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлін, Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығын сипаттауда қателіктер жібереді □ Білге қағанның мемлекетті нығайтудағы рөлін, Көне түркі жазуының тарихи маңыздылығын сипаттайды □
6
ПРОЕКТ
2 -ТОҚСАН БОИЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР
«X — XIII ғасырдың басындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау Тақырып X ғасыр — XIII ғасырдың басындағы Қазақстан
территориясындағы саяси процестер
Орта ғасырлық Қазақстанның экономикалық және мәдени дамуына Ұлы Жібек жолының ықпалы Түріктердің материалдық және рухани мәдениеті
Оқу мақсаты
6.3.1.3 X ғасыр-ХІІІ ғасырдың басындағы мемлекеттердің даму ерекшеліктерін түсіндіріп, олардың
ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау
6.4.2.1 Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін анықтау
6.2.2.4 Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни және А.Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын түсіндіру
Бағалау критерийі
Білім алушы
• Қарахан және Қыпшақ мемлекеттерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтайды
• Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін көрсетеді
• Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни, А.Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын сипаттайды
Ойлау дағдыларының деңгейі
Білу және түсіну Қолдану
Орындау уақыты Тапсырма
1. Кестені толтырыңыз
20 минут
7
ПРОЕКТ
Мемлекеттер Ұқсастықтары Ерекшелігі
Қарахан
Қыпшақ
Суретті қолданып, Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін анықтап, 3 дәлел келтіріңіз:
1. ________________________________________________________________________________________________________
2.
3.
3 Кестені толтырыңыз.
Ғұламалар
Еңбегінің атауы
Еңбегінің құндылыгы
Махмуд Қашғари
<ожа Ахмет Яссауи 8 ПРОЕКТ Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл Білім алушы Қарахан және Қыпшақ мемлекеттері ні ң ерекшеліктерін, айырмашықтары мен ұқсастықтарын анықтайды 1 Қарахан мемлекеті мен Қыпшақ мемлекетінің ұқсастығын жазады; 1 Қарахан мемлекетінің ерекшелігін жазады; 1 Қыпшақ мемлекетінің ерекшелігін жазады; 1 Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін көрсетеді 2 қала құрылысының дамуы туралы дәлел келтіреді; 1 сауданың дамуы туралы дәлел келтіреді; 1 қолөнердің дамуы туралы дәлел келтіреді; 1 Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни, А. Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын сипаттайды 3 Махмуд Қашғаридің еңбегінің атауын көрсетеді; 1 Махмуд Қашғаридің еңбегінің құндылығын көрсетеді; 1 Қожа Ахмет Яссауи еңбегінің атауын көрсетеді; 1 Қожа Ахмет Яссауи еңбегінің құндылығын көрсетеді. 1 Жалпы балл 10 9 ПРОЕКТ «6.2А X ғасыр - XIII ғасырдың басындағы Қазақстан» бөлім бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика Білім алушының аты-жөні___________________________________________________ Бағалау критерийлері Оқу жетістігінің деңгейі Төмен Орта Жоғары Қарахан және Қыпшақ мемлекеттері ні ң ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтайды Қарахан және Қыпшақ мемлекеттерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтауда қиналады □ Қарахан және Қыпшақ мемлекеттерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтауда қателіктер жібереді □ Қарахан және Қыпшак мемлекеттерінің ерекшеліктері мен ұқсастықтарын анықтайды □ Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін көрсетеді Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін көрсетуде қиналады □ Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала кұрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін көрсетуде қателіктер жібереді |——| Ұлы Жібек жолының Қазақстандағы қала құрылысының, сауданың және қолөнердің дамуына әсерін көрсетеді □ Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М.Қашғари, Ж.Баласағұни, А. Яссауи еңбектерінің тарихи құндылығын сипаттайды Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде орта ғасырлық ғалымдардың еңбегінің атауын атауда және құндылығын сипаттап жазуда қиналады □ Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде орта ғасырлық ғалымдар М. Қашғари, Ж. Баласағұни және А. Яссауи еңбектерінің атауын атауда және құндылығын сипаттауда қателіктер жібереді Түркі кезеңіндегі қоғамды бейнелеуде М. Қашғари, Ж. Баласағұни және А. Яссауи еңбектерінің барлығының атауын атап, құндылығын сипаттайды □ 10 3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР «XIII - XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалау Тақырып Оқу мақсаты Бағалау критерийі Моңғол империясының құрылуы Ақ Орда 6.2.2.3 Көшпелілердің әскери өнеріндегі жетістіктерін сипаттау 6.3.2.5 Тарихи оқиғалардың өзара байланысын анықтап, Қазақстан аумағында XIII - XV ғасырларда құрылған мемлекеттердің сыртқы саясатын түсіндіру Білім алушы • Моңғолдардың әскери өнерінің жетістіктерін анықтайды • Ақ Орда хандарының сөздерінің оқиғалармен байланысын сипаттайды Ойлау дағдыларының деңгейі Орындау уақыты Білу және түсіну Қолдану 20 минут Тапсырма 1. Төменде берілген мәтінді зерделеп, келесі сұрақтарға жауап беріңіз. Шыцгыс-хан мемлекетті әскери тұргыдан ұйымдастырды. Бүкіл территориясы мен халқы оң қанат (барунгар), сол қанат (зұңгар - жоцгар) және орталық (гол) атты үш әскери-әкімшілік округке бөлінді. Әрбір округ түменге бөлінді. Олардың әрқайсысы он мың адамнан тұрды, «мыңдықтар» - он «жүзден», ал «жүздіктер» «ондықтан» құралды. Мемлекеттің барлық аумагында 95 түмен болды. Мемлекеттің басты заңы «Жасақ»деп аталды. Моңғол әскерінің жеңістке жетуінің себептерін анықтаныз. 1__________________________________________________________________________________ 2 2. Кестеде берілген тарихи тұлғаларды сөздерімен сәйкестендіріңіз. Цитаталармен байланысты саяси оқиғаны толықтырыңыз.______________________________________________________________ Тарихи тұлғалар жауабы Тұлғалардың сөздерінен үзінділер Цитаталармен байланысты саяси оқиғалар 1.Ұрыс хан А. «Мен әлемді жаулап алмағанда, олар бізге қылыш көтерер еді» 2. Өзбек хан В. «Ақ Орданың тәуелсіздігіне мен алғаш қол жеткіздім!» З.Тоқтамыс С. «Біз мемлекетімізді нығайту үшін ислам дінін нығайттық» 4.Әмір Темір Б. «Әмір Темір болмағанда, Мәскеу біздің астанамыз болар еді...» 11 Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл Білім алушы Моңғолдардың әскери өнерінің жетістіктерін анықтайды 1 Моңғол әскерінің жеңіске жетуінің 1-себебін көрсетеді; 1 Моңғол әскерінің жеңіске жетуінің 2-себебін көрсетеді; 1 Ақ Орда хандарының сөздерінің оқиғалармен байланысын сипаттайды 2 «Мен әлемді жаулап алмағанда, олар бізге қылыш көтерер еді» цитатасымен байланысты оқиғаны анықтайды; 1 «Мен әлемді жаулап алмағанда, олар бізге қылыш көтерер еді» цитатасымен байланысты оқиғаның авторын анықтайды; 1 «Ақ Орданың тәуелсіздігіне мен алғаш қол жеткіздім!» цитатасымен байланысты оқиғаны анықтайды; 1 «Ақ Орданың тәуелсіздігіне мен алғаш қол жеткіздім!» цитатасымен байланысты оқиғаның авторын анықтайды; 1 «Біз мемлекетімізді нығайту үшін ислам дінін нығайттық» цитатасымен байланысты оқиғаны анықтайды; 1 «Біз мемлекетімізді нығайту үшін ислам дінін нығайттық» цитатасымен байланысты оқиғаның авторын анықтайды; 1 «Әмір Темір болмағанда, Мәскеу біздің астанамыз болар еді...» цитатасымен байланысты оқиғаны анықтайды; 1 «Әмір Темір болмағанда, Мәскеу біздің астанамыз болар еді...» цитатасымен байланысты оқиғаның авторын анықтайды. 1 Жалпы балл 10 12 XIII - XV ғасырдың бірінші жартысындағы Қазақстан» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика Білім алушыныңаты-жөні Бағалау критерийлері Оқу жетістіктерінің деңгейі Төмен Орта Жоғары Моңғолдардың әскери өнерінің жетістіктерін анықтайды Моңғолдардың әскери өнерінің жетістіктерін анықтауда қиналады □ Моңғолдардың әскери өнерінің 1/2 жетістіктерін анықтауда қателіктер жібереді □ Моңғолдардың әскери өнерінің жетістіктерін анықтайды □ Ақ Орда хандарының сөздерінің окиғалармен байланысын сипаттайды Ақ Орда хандарының сөздерінің окиғалармен байланысын сипаттауда қиналады □ Ақ Орда хандары: Ұрысхан/ Өзбек хан/Тоқтамыс/Әмір Темір сөздерінің оқиғалармен байланысын сипаттауда кателіктер жібереді □ Ақ Орда хандарының сөздерінің оқиғалармен байланысын сипаттайды □ 13 «Қазақ халқының қалыптасуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау Тақырып Қазақ халқының қалыптасу процесінің аяқталуы Оқу мақсаты 6.1.1.3 Ежелгі және орта ғасырлар тарихының оқиғалары арасында байланыс орнату арқылы қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерді анықтау 6.1.1.4 «Қазақ» этнонимінің мағынасын түсіндіру Бағалау критерийі Білім алушы • Қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерді сипаттайды • «Қазақ» этнонимі туралы пікірлерді талдайды Ойлау дағдыларының Білу және түсіну деңгейі Қолдану Орындау уақыты 20 минут Тапсырма 1. Кілтті сөздерді негізге ала отырып, қазақ халқының қалыптасының кезеңдерін сипаттаңыз. Сақ, үйсін, қаңлы, гүн, түркі, түркеш, қүрлүқ, огыз, қимақ, қыпшақ, иран тілдес, еуропоидтық нәсіл, андрон тайпасы, моңголоидтыц нәсіл, түркі тілдес тайпалар. Андронов кезеңі Сақ кезеңі Түрік кезеңі Қорытынды ой 2. Кестеде "Қазақ" этнонимі туралы деректерді сәйкестендіріңіз № Ғалымдар «Қазақ» сөзі туралы пікірлер 1 В.В. Радлов А.«Қазақ сөзінің мағынасы тәуелсіз, ерікті адамдар» 2 Ш.Ш.Уалиханов В.«Қазақ күшті, мықты, шабытты дегенді білдіреді» 3 Ш.Құдайбердіұлы С. Бастапқыда ол ерікті, еркін деген мағынада қолданылды. 4 Б.Кәрібаевтың Б.«Қазақ өз алдына ел болып жүреген халық» қазақ - түркі сөзі 5 А. Н. Бернштам Е. «Бұхар қонағы» атты шежіресінде қазақтар арба үстінде адам таңғалатын қазақ үйлерін тіккен, сондықтан қазақ сөзінің шығуы да қасағ атауының шығу төркініне жат емес 6 Ибн Рузбихан Ғ. «қазақ» сөзі кас - пи мен сақ тайпасының бірігуінен тайда болған деп тұжырымдайды. 14 Жауаптары 1 2 3 4 5 6 Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл Білім алушы Қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерді сипаттайды 1 андронов кезеңін сипаттайды; 1 сақ кезеңін сипаттайды; 1 түрік кезеңін сипаттайды; 1 қорытынды ой жазады; 1 «Қазақ» этнонимі туралы пікірлерді талдайды 2 В.В. Радловтың пікірін табады; 1 Ш.Ш.Уалихановтың пікірін табады; 1 Ш.Құдайбердіұлының пікірін табады; 1 Б.Кәрібаевтың пікірін табады; 1 А. Н. Бернштамның пікірін табады; 1 Ибн Рузбиханның пікірін табады. 1 Жалпы балл 10 15 «Қазақ халқының қалыптасуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика Білім алушының аты-жөні____________________________________________________ Бағалау критерийлері Оқу жетістіктерінің деңгейі Төмен Орта Жоғары Қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерді сипаттайды Қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерін сипаттауда қиналады □ Қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерін (андронов/сақ/түркі) сипаттауда және қорытынды ой жазуда қателіктер жібереді □ Қазақ халқы қалыптасуының негізгі кезеңдерін сипаттайды □ «Қазақ» этнонимі туралы пікірлерді талдайды «Қазақ» этнонимі туралы пікірлерді сәйкестендіруде қиналады □ «Қазақ» этнонимі туралы пікірлерді(Радлов/ У әлиханов/Құдайбердіұлы/ Кәрібаев/ Бернштам/ Рузбихан) сәйкестендіруде қателіктер жібереді | | «Қазақ» этнонимі туралы пікірлерді сәйкестендіреді □ 16 «Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау Тақырып Қазақ хандығының құрылуы Оқу мақсаты 6.2.3.4 М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің маңыздылығын түсіндіру 6.3.1.10 Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау 6.3.1.9 Қазақ хандығы құрылуының тарихи маңызын анықтау Бағалау критерийі Білім алушы • М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің маңыздылығын сипаттайды • Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтайды • Қазақ хандығының құрылуының маңыздылығын факторлар арқылы сипаттайды Ойлау дағдыларының деңгейі Білу және түсіну Қолдану Жоғары деңгей дағдылары Орындау уақыты 20 минут Тапсырма 1. Мәтінді қолданып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз. Мұхаммед Хайдар Дулати «Тарих-и Рашиди» ецбегінен үзінді Бұл уақытта Дешті Қыпшақты Әбілхайыр хан биледі. Ол Жошы тегінен тараған сұлтандарға көп зардап шектірді. Жәнібек хан мен Керей хан одан қашып, Моғолстанға барды. Есен-Бұға хан оларды жылы шыраймен қабылдап, Моғолстанның батыс шебін құрайтын Шу және Қозыбасы округтерін берді. Кейбір жошылық сұлтандар Әбілхайыр хан тарапынан төніп келе жатқан қатерді алдын-ала сезіп, оны болдырмауға тырысты. Сол мақсатпен олар Керей хан, Жәнібек сұлтан және сол сияқтылар азғантай адамдары мен Әбілхайыр ханнан қашып, Моғолстанға келді. Сол уақытта Моғолстан хандығын билеу кезегі Есенбұға ханға жеткен еді. Есенбұға хан оларды қатты құрметтеп, оларға Моғолстанның бір шетін бөліп берді. Олар осы жерден қауіпсіз жайлы қоныс тапты. Қазақ сұлтандарының билігі 870 жылдан (хижра бойынша) басталады. Аллаға бәрі мәлім. (М.Х.Дулати. Тарих-и Рашиди. Алматы 2003, 305-306-беттер) Керей мен Жәнібек бастаған топтың Әбілқайыр ханнан кету себептері неде?__________ Керей мен Жәнібек бастаған қазақ елін Моғолстан билеушісі не себепті құшақ жая қарсы алды?__________________________________________________________________________ Еңбектің маңыздылығын 2 дәйекпен түсіндіріңіз. 17 2. Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтаңыз. Қазақ хандары Қазақ хандыгын цұрудагы рөлі Маңызды қадамдарын ______көрсетіңіз______ Керей мен Жәнібек хандар 3. Кестеде Қазақ хандығының құрылуының тарихи маңызын дәлелдеңіз. Саяси маңызы Экономикалық маңызы Л Әлеуметті к-этникалық маңызы яп Қорытынды 18 Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл Білім алушы М.Х.Дулатидің «Т арихи-Рашиди» еңбегінің маңыздылығын сипаттайды 1 Керей мен Жәнібек бастаған топтың Әбілқайыр ханнан кетуінің себебін көрсетеді; 1 Керей мен Жәнібек бастаған қазақ елін Моғолстанның билеушісінің қарсы алу себебін көрсетеді; 1 еңбектің маңыздылығын бірінші дәйекпен түсіндіреді; 1 еңбектің маңыздылығын екінші дәйекпен түсіндіреді; 1 Қазақ хандарының нығайтудағы рөлін анықтайды мемлекетті 2 Керей мен Жәнібек хандардың Қазақ хандығын құрудағы рөлін анықтайды; 1 Керей мен Жәнібек ханның мемлекетті нығайтудағы маңызды қадамдарын анықтайды; 1 Қазақ хандығының құрылуының маңыздылығын факторлар арқылы сипаттайды 3 Қазақ хандығының құрылуына ықпал еткен саяси факторды кестеге жазады; 1 Қазақ хандығының құрылуына ықпал еткен экономикалық факторды кестеге жазады; 1 Қазақ хандығының құрылуына ықпал еткен әлеуметтік-этникалық факторды кестеге жазады; 1 қорытынды ой жазады. 1 Жалпы балл 10 19 «Біртұтас қазақ мемлекетінің құрылуы»бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатыстыата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика Білім алушының аты-жөні Бағалау критерийлері Оқу жетістіктерінің деңгейі Төмен Орта Жоғары М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің маңыздылығын сипаттайды Керей мен Жәнібек сұлтандар басқарған қазақ елі Әбілхайыр хандығынан шығып қай елге келгенін ғана атап жазады. М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің маңыздылығын сипаттауда қиналады □ Керей мен Жәнібек сұлтандар басқарған қазақ елі Әбілхайыр хандығынан шығып қай елге келгенін, қазақ елін Моғолстанн билеушісінің құшақ жая қарсы себебін, Әбілқайыр ханнан қашу себептерін атауда, М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің маңыздылығын сипаттауда қателіктер жібереді □ Керей мен Жәнібек сұлтандар басқарған қазақ елі Әбілхайыр хандығынан шығып қай елге келгенін, қазақ елін Моғолстанның қай билеушісі құшақ жая қарсы алғанын, Әбілқайыр ханнан қашу себептерін атайды. М.Х.Дулатидің «Тарихи-Рашиди» еңбегінің маңыздылығын сипаттайды □ Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтайды Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтауда қиналады □ Қазақ хандары Керей мен Жәнібектің мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтауда қателіктер жіберед| ^ Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтайды □ Қазақ хандығының құрылуының маңыздылығын факторлар арқылы сипаттайды Қазақ хандығының құрылуының маңыздылығын факторлар арқылы сипаттауда қиналады □ Қазақ хандығының құрылуының маңыздылығының саяси/экономикалық/ әлеуметті к-этникалық факторлар бойынша анықтауда қателіктер жібереді |—| Қазақ хандығының құрылуының маңыздылығын факторлар арқылы сипаттайды □ 20 4-ТОҚСАН БОИЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР «Қазақ хандығының XVI - XVII ғасырлардағы дамуы» бөлімі бойынша жиынтық бағалау Тақырып Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығының күшеюі Тәуке хан тұсындағы қазақтардың қоғамдық-құқықтық жүйесі Оқу мақсаты 6.3.1.10 Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтау 6.3.2.6 Қазақ хандарының сыртқы саясатын талдау Бағалау критерийі Білім алушы • Қасым ханның мемлекетті нығайтудағы рөлін көрсетеді • ХУИ-ХУШ ғасырлардағы қазақ хандарының сыртқы саясатын талдайды Ойлау дағдыларының Қолдану деңгейі Жоғары деңгей дағдылары Орындау уақыты 20 минут Тапсырма 1. Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтаңыз. Қазақ хандары Басқарудагы жетістіктері Түлгалық қасиеттері Тәуекел хан Тәуке хан 2. Төмендегі кестеде қазақ хандарының көршілес мемлекеттермен халықаралық қарым-қатынасын анықтаңыз. 21 Қазақ ханы Ресей мемлекетімен қарым-қатынасы Орта Азия хандықтарымен қарым-қатынасы Жоцгар хандыгымен қарым-қатынасы Хақназар хан Тәуекел хан 22 Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл Білім алушы Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтайды 1 Тәуекел ханның Қазақ хандығын басқарудағы жетістіктерін анықтайды; 1 Тәуекел ханның тұлғалық қасиетіне сипаттама жасайды; 1 Тәуке ханның Қазақ хандығын басқарудағы жетістіктерін анықтайды; 1 Тәуке ханның тұлғалық қасиетіне сипаттама жасайды; 1 ХУИ-ХҮШ ғасырлардағы қазақ хандарының сыртқы саясатын талдайды 2 Хақназардың Ресей мемлекетімен халықаралық қарым-қатынасын анықтайды; 1 Хақназардың Ресей мемлекетімен халықаралық қарым-қатынасын анықтайды; 1 Хақназардың Орта Азия хандықтарымен халықаралық қарым-қатынасын анықтайды; 1 Тәуекелдің Орта Азия хандықтарымен халықаралық қарым-қатынасын анықтайды; 1 Тәуекелдің жоңғар хандығымен халықаралық қарым-қатынасын анықтайды; 1 Тәуекелдің жоңғар хандығымен халықаралық қарым-қатынасын анықтайды. 1 Жалпы балл 10 23 «Қазақ хандығының XVI - XVII ғасырлардағы дамуы» бөлімібойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика Білім алушыныңаты-жөні: Бағалау критерийлері Оқу жетістіктерінің деңгейі Төмен Орта Жоғары Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтайды Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтауда қиналады □ Тәуекел хан/ Тәуке ханның мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтауда қателіктер жібереді □ Қазақ хандарының мемлекетті нығайтудағы рөлін анықтайды □ ХҮП-ХҮШ ғасырлардағы қазақ хандарының сыртқы саясатын талдайды ХҮП-ХҮШ ғасырлардағы қазақ хандарының көршілес мемлекеттермен халықаралық қарым-қатынасын анықтап талдауда қиналады □ Тәуекел хан/Хақназар ханның көршілес мемлекеттер: Жоңғар мемлекеті/Ресей мемлекеті/ Орта Азиямен қарым-қатынасын анықтап талдауда қателіктер жібереді |~| ХУП-ХҮШ ғасырлардағы қазақ хандарының көршілес мемлекеттермен халықаралық қарым-қатынасын толық анықтап талдайды □ 24 «XVI - XVII ғасырлардағы экономика мен мәдениет» бөлімі бойынша жиынтық бағалау Тақырып XVI - XVII ғасырлардағы қазақтардың рухани мәдениеті XVI - XVII ғасырлардағы қазақтардың материалдық мәдениеті Оқу мақсаты 6.2.2.1 Күй, аңыз, шежіре, эпостық жырлардың тарихи дереккөзі ретіндегі маңыздылығын айқындау 6.2.2.5 Көшпелілердің қолданбалы өнердегі жетістіктерін сипаттау 6.4.1.2 Көшпелілердің шаруашылық өмірінің ерекшеліктерін анықтау Бағалау критерийі Білім алушы • Қазақ халқының күйлері мен шежіресін дерек көзі ретінде айқындайды • Киіз үйдің ерекшеліктерін сипаттайды • Қазақ халқы үшін жылқы малының ерекшеліктерін анықтайды Ойлау дағдыларының Білу және түсіну деңгейі Қолдану Орындау уақыты 20 минут Тапсырма 1. Төмендегі сұрақтарға жауап беріңіз. XVI - XVII ғ қазақ даласында кең таралған күйлер____________________________________ «Шыңғыснама» қандай ақпарат береді? 2. Суретті пайдаланып, төмендегі кестені толтырыңыз. Киіз үйдің құрылысы Киіз үйдің жабдықтары Киіз үйдің заманауи баспаналардан ерекшеліктері 25 3. Жылқының маңызын түрлі салалар бойынша сипаттаңыз. Ь Жылқының шаруашылықпен байланысы Жылқының салт-дәстүрмен байланысы Жылқы сүтінің емдік қасиеттері Жылқының басқа малдардан ерекшелігі Қорытынды ой 26 Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл Білім алушы Қазақ халқының рухани мәдениетін түсіндіреді 1 XVI - ХҮІІғ.ғ. қазақ даласында кең таралған күйлерді анықтайды; 1 «Шыңғыснама» қандай ақпарат беретінін айқындайды; 1 Киіз үйдің ерекшеліктерін сипаттайды 2 киіз үйдің құрылысын жазады; 1 киіз үйдің жабдығын жазады; 1 киіз үйдің заманауи баспаналардан ерекшелігін көрсетеді; 1 Қазақ халқы үшін жылқы малының ерекшеліктерін анықтайды 3 жылқының шаруашылықтағы рөлін анықтайды; 1 жылқының ұлттық салт-дәстүрмен байланысын анықтайды; 1 жылқы сүтінің емдік қасиеттерін көрсетеді; 1 жылқының басқа малдардан ерекшелігін анықтайды; 1 қорытынды ой жазады. 1 Жалпы балл 10 27 «XVI - XVII ғасырлардағы экономика мен мәдениет» бөлімі бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған рубрика Білім алушыныңаты-жөні:________________________________________ Бағалау критерийлері Оқу жетістіктерінің деңгейі Төмен Орта Жоғары Қазақ халқының рухани мәдениетін түсіндіреді Қазақ халқының рухани мәдениеті туралы сұрақтарға жауап беруде қиналады □ Қазақ халқының рухани мәдениеті туралы 1/2 сұрақтарға жауап беруде қателіктер жібереді □ Қазақ халқының рухани мәдениеті туралы сұрақтарға жауап береді □ Киіз үйдің ерекшеліктерін сипаттайды Киіз үйдің құрылысын, жабдықтарын, заманауи баспаналардан ерекшеліктерін сипаттауда қиналады □ Киіз үйдің құрылысын, жабдықтарын, заманауи баспаналардан ерекшеліктерін сипаттауда қателіктер жібереді □ Киіз үйдің барлық құрылысын, жабдықтарын заманауи баспаналардан ерекшеліктерін сипаттайды □ Қазақ халқы үшін жылқы малының ерекшеліктерін анықтайды Жылқының шаруашылықпен, салт-дәстүрмен байланысын, емдік қасиеттері және басқа малдардан айырмашылығын анықтауда қиналады □ Жылқының шаруашылықпен, салт-дәстүрмен байланысын, емдік қасиеттері және басқа малдардан ерекшелігін анықтауда қателіктер жібереді □ Қазақ халқы үшін жылқы малының ерекшеліктерін анықтайды □ 28 29

One thought on “СОР ЖБ Қазақстан тарихы 6 сынып

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *