СОР СОЧ ЖБ ТЖБ БЖБ Қазақ тілі (Т1) қазақ тілінде 3 сынып

ЖОБА
Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар
Қазақ тілі
(оқыту қазақ тілінде)
3-сынып
Әдістемелік ұсыныстар мұғалімге 3-сынып білім алушыларына «Қазақ тілі» (оқыту қазақ тілінде) пәні бойынша жиынтық бағалауды жоспарлау, ұйымдастыру және өткізуге көмек құралы ретінде құрастырылған. Әдістемелік ұсыныстар (қазақ тілінде білім беретін) бастауыш сыныптың (2-4-сыныптары) «Қазақ тілі» (оқыту қазақ тілінде) пәні бойынша оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы) мен оқу жоспарының негізінде дайындалған.
Бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалаудың тапсырмалары мұғалімге білім алушылардың тоқсан бойынша жоспарланған оқу мақсаттарына жету деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
Әдістемелік ұсыныстарда бөлім / ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалауды өткізуге арналған бағалау критерийі мен дескрипторлары бар тапсырмалар ұсынылған. Сондай-ақ, жинақта білім алушылардың оқу жетістіктерінің мүмкін деңгейлері (рубрикалар) сипатталған. Тапсырмалар мен рубрикалар ұсыныс түрінде берілген.
Тоқсандық жиынтық бағалауды өткізу үшін спецификацияда тапсырма үлгілері мен балл қою кестесі ұсынылған. Спецификация стандартталған және оны тоқсандық жиынтық бағалауды өткізуде басшылыққа алу міндеттелген.
Әдістемелік ұсыныстар бастауыш сынып мұғалімдеріне, мектеп әкімшілігіне, білім беру бөлімінің әдіскерлеріне, критериалды бағалау бойынша мектеп, өңірлік үйлестірушілеріне және басқа да мүдделі тұлғаларға арналған.
Әдістемелік ұсыныстарды дайындау барысында ресми интернет-сайттағы қолжетімді ресурстар (суреттер, фотосуреттер, мәтіндер, аудио және бейнематериалдар) қолданылды.
2
Мазмұны
Мазмұны
1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР…………………..4
«Тірі табиғат» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау…………………..4
« Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық…………6
1-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы……………………..9
2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР…………………165
«Уақыт» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау……………………….165
«Сәулет» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау………………………198
2-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы……………………221
3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР…………………287
«Өнер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау………………………..287
«Атақты тұлғалар» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау………………310
3-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы……………………343
4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР………………….39
«Су- тіршілік көзі» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау……………..39
«Демалыс мәдениеті. Мерекелер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау…..442
4-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың спецификациясы……………………475
3
1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР «Тірі табиғат» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
Сөйлеу әрекетінің Тыңдалым және айтылым
түрлері
Оқу мақсаты 3.1.2.1 Мәтіннің тақырыбы мен берілген суреттер/
фото/диаграмма бойынша мәтіннің мазмұнын болжау
3.1.4.1 Тірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып, берілген тақырып бойынша әңгіме құрау
3.1.3.1 Түрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік нормаларды сақтап сөйлесу
Бағалау критерийі Білім алушы
• Суреттердің негізінде мәтіннің мазмұнын болжайды
• Тірек сөздер мен жоспарға сүйеніп, берілген тақырыпқа әңгіме құрастырады
• Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды
Ойлау дағдыларының Қолдану
деңгейі
Орындау уақыты 20 минут
1-тапсырма
Суретке мұқият қара. Суреттегі оқиғаға дейін не болды деп ойлайсың? Ары қарай не болуы мүмкін?
2-тапсырма
Берілген тірек сөздерді мұқият тыңда. Тірек сөздер мен суретті пайдаланып, «Араша» тақырыбына мәтін құрап айт.
Тірек сөздер: бақ іші, құстың ұясы, балапанның даусы, мысық, қуып жіберу, балапанды аяу, бас киім, ұяға салу, құстардың алғысы, өз ісіне риза болу.
4
Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Білім алушы Балл
Суреттердің негізінде мәтіннің мазмұнын болжайды 1 суреттің мазмұнына сәйкес болжам жасайды; 1
Тірек сөздер мен жоспарға сүйеніп, берілген тақырыпқа әңгіме құрастырады Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды 2 тақырыпқа сәйкес әңгіме құрастырады; 1
мәтіннің құрылымдық бөліктерін сақтайды; 1
сөйлеу кезінде ойын жүйелі жеткізеді; 1
тірек сөздерді орынды қолданады; 1
сөйлемнің құрылымын сақтайды; 1
сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды. 1
Жалпы балл 7
5
«Тірі табиғат» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға
арналған рубрика
Білім алушының аты-жөні________________________________________________
Бағалау критерийі Тапсырма № Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Суреттердің негізінде мәтіннің мазмұнын болжайды Тірек сөздер мен жоспарға сүйеніп, берілген тақырыпқа әңгіме құрастырады Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды 1-2 Сурет бойынша мәтіннің мазмұнын болжауда, берілген тақырып бойынша мәтін құрастыруда қиналады. Сурет бойынша мәтіннің мазмұнын болжауда/тақырыпқа сәйкес мәтін құрастыруда/ мәтіннің құрылымдық бөліктерін сақтауда/тірек сөздерді қолдануда қателіктер жібереді. Сурет бойынша мәтіннің мазмұнын болжап айтады, берілген тақырыпқа сәйкес жүйелі мәтін құрастырады.
« Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық
Сөйлеу әрекетінің түрлері
Оқу мақсаты
Бағалау критерийі
Ойлау дағдыларының деңгейі
Орындау уақыты
Оқылым
Жазылым
3.2.1.1 Тірек сөздер/көмекші сөздер арқылы мәтін түрлерін (әңгімелеу, сипаттау, пайымдау) және оның құрылымдық бөліктерін анықтау
3.2.3.1 Мәтін мазмұны бойынша пікір білдіруге
бағытталған сұрақтар құрастыру және жауап беру
3.3.1.1 Жоспар/сызбаны қолдана отырып, тірек сөздер
арқылы әңгімелеу мәтінін, салыстыра сипаттау мәтінін; көмекші сөздер арқылы пайымдау мәтінін құрастырып жазу Білім алушы
• Мәтіннің түрлерін ажыратады
• Мәтін бойынша пікір білдіруге арналған сұрақтарға жауап береді
• Көмекші сөздер арқылы пайымдау мәтінін құрастырады
Қолдану
20 минут
1-тапсырма
Мәтінді оқы. Тапсырмаларды орында.
Назым секіргіш жібін алып, аулаға шықты. Секіріп ойнай бастады. Жанына досы Шынар келіп, біраз қызықтап тұрды да:
— Назым, екеуіміз кезек секіріп ойнайық, — деді.
— Бұл менікі, керек болса өзіңдікін әкел де, секіре бер,- деді Назым.
Шынар ренжіп, кетіп қалды. Назым жалғыз өзі ойнап, жалықты. Ол қабағын түйіп, үйіне кірді.
— Қызым, саған не болды? — деді анасы.
— Ойын қызық емес, — деді Назым.
— Шынар екеуің бірігіп ойнағанда қызық болар еді,- деді, манадан бері қызын терезеден бақылып тұрған анасы.
Назымға ойын неліктен қызықсыз болды? Белгіле (О)
Ол қатты шаршады.
О
Ол жалғыз өзі ойнады.
О
Оған секіргіш жіп ұнамады.
• Назымның анасының айтқанымен келісесің бе? Неліктен?
• Мәтіннің түрін анықта.
2-тапсырма
Оқыған мәтіннен қандай ой түйдің? Көмекші сөздерді пайдаланып, ойыңды жаз.
Көмекші сөздер: менің ойымша, себебі, өйткені, сондықтан.
7
Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл
Білім алушы
Мәтіннің түрлерін ажыратады Мәтін бойынша пікір білдіруге арналған сұрақтарға жауап береді 1 мәтіннің мазмұны бойынша сұраққа жауап береді; 1
мәтіннің мазмұнына қатысты өз ойын білдіреді; 1
мәтіннің түрін анықтайды; 1
Көмекші сөздер арқылы пайымдау мәтінін жазады 2 мәтіннің негізгі ойына сәйкес қорытынды жасай отырып, пайымдау мәтінін жазады; 1
көмекші сөздерді орынды қолданады; 1
сөздер мен сөйлемдерді қатесіз жазады; 1
сөйлем құрылымын сақтап жазады. 1
Жалпы балл 7
8
«Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға
ақпарат ұсынуға арналған рубрика Білім алушының аты-жөні_____________________________________________
Бағалау критерийі Тапсыр ма № Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Мәтіннің түрлерін ажыратады Мәтін бойынша пікір білдіруге арналған сұрақтарға жауап береді 1 Мәтіннің түрін анықтауд мәтіннің мазмұнына қатысты көзқарасын айт қиналады. а, уда Мәтіннің түрін анықтауда/ мәтіннің мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақтарға жауап беруде қателеседі. Мәтіннің түрін дұрыс анықтайды және мәтіннін мазмұнына қатысты көзқарасын айтады.
Көмекші сөздер арқылы пайымдау мәтінін жазады 2 Мәтіннің мазмұнына сүйеніп, пайымдау мәтін жазуда қиналады. ін Мәтіннің негізгі ойына сәйке қорытынды жасауда/ көмекш сөздерді қолдануда/ сөйлемдердің құрылымын сақтауда қателіктер жіберед с і . Көмекші сөздерге сүйеніп оқыған мәтін бойынша пайымдау мәтінін жазадь , .
9
1-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ
1. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы оқу бағдарламасының мазмұнына сәйкес білім алушылардың оқу мақсаттарына жеткендігін тексеруге және тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларын анықтауға бағытталған.
Спецификация 3-сыныпта «Қазақ тілі» пәні бойынша тоқсандық жиынтық бағалаудың мазмұны мен өткізу рәсімін сипаттайды.
2. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар
«Қазақ тілі» оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында). Бастауыш білім беру (2-4 сыныптар).
3. 1-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу
3.1 Ұзақтығы — 40 минут Балл саны — 16 балл
Тыңдалым мен айтылым бөлек тексеріледі.
3.2 Жиынтық бағалаудың құрылымы
Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп таңдауы бар, қысқа және толық жауапты қажет ететін тапсырмалар қолданылады.
Көп таңдауы бар тапсырмаларда білім алушы ұсынылған жауап нұсқаларынан дұрысын таңдайды.
Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмаларда білім алушы сөздер немесе сөйлемдер түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар мәтінді түсінуге, өз ойын ауызша және жазбаша түрде толық, жүйелі, түсінікті етіп жеткізуге бағытталған.
Тапсырма бірнеше құрылымдық бөліктерден/сұрақтардан тұруы мүмкін.
Берілген нұсқа қысқа және толық жауапты қажет ететін 3 тапсырмадан тұрады. Бірінші тапсырма тыңдалым және айтылым дағдысын, екіншісі-оқылым, үшінші тапсырма жазылым дағдысын тексеруге бағытталған.
10
№ Ортақ тақырып Сөйлеу әрекетінің түрлері Оқу мақсаты Тапсырманың сипаттамасы Тапсырма саны Жалпы балл
1 Тірі табиғат Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен Тыңдалым және айтылым 3.1.1.1 Тыңдаған материал бойынша тірек сөздерді белгілеу, ашық және жабық сұрақтарға жауап беру 3.1.4.1 Тірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып, берілген тақырып бойынша әңгіме құрау 3.1.3.1 Түрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік нормаларды сақтап сөйлесу Білім алушы қысқа, толық жауаптарды қажет ететін тапсырманы орындайды. 1 6
2 Оқылым 3.2.3.1 Мәтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақтар құрастыру және жауап беру 3.2.4.1 Өз бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтау Білім алушы ашық түрдегі қысқа жауапты қажет ететін тапсырманы орындайды. 1 5
3 Жазылым 3.3.7.1 Қаратпа, қыстырма сөздерді ажырату және тыныс белгілерін дұрыс қою Білім алушы ашық түрдегі қысқа жауапты қажет ететін тапсырманы орындайды. 1 5
Жалпы балл 3 16
11
4. Тапсырма үлгілері және балл қою кестесі
«Қазақ тілі» пәнінен 1-тоқсанға арналған жиынтық бағалаудың тапсырмалары Тыңдалым және айтылым
1. Мәтінді мұқият тыңда. Сұрақтарға жауап бер.
Ұялас күшіктердің арасынан төсі аппақ күшікті таңдап алып, Ақтөс деп ат қойды. Нұрлыбектің күндегі ермегі осы. Бауырын жаңа көтерген күшік құлдыраңдап жүгіреді. Шәуілдеп үретінді шығарды. Есік алдындағы тауықтарды қуып, маза бермейді. Нұрлыбек оған ішек- сілесі қатып күледі.
-Жануарлардың суретін салыңдар, — деген апайының тапсырмасы Нұрлыбектің есіне Ақтөсті түсірді. Ол қолына қарындаш алды. Сәлден соң қағазын алып, төргі бөлмеге кірді.
— Әже, Ақтөстің суретін салдым!
Әжесі иіріп отырған ұршығын қасына қойды да:
— Шынында да, аумайды екен, — деді суретке қызыға қарап.
• Ол күшігінің қандай іс-әрекетіне мәз болады?_______________________________________
• Сенің қандай сүйікті жануарың бар? Сұрақтарды пайдаланып, сүйікті жануарың туралы әңгімеле.
• Нұрлыбек күшігін неліктен Ақтөс деп атады?

осы атау өзіне ұнағандықтан
Сен оған қандай ат қойдың?
Оның сыртқы сипаты қандай?
Оның қандай әдеттері бар?
Сен онымен бірге уақытыңды қалай өткізесің?
[6]
12
Балл қою кестесі
Тапсырма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
1 Күшіктің төсі ақ болғандықтан 1
Тауықтарды қуалағанына/ Есік алдындағы тауықтарды қуып, маза бермегені үшін күледі/ 1 Сұрақтың мазмұнына сәйкес баламалы жауаптар қабылданады.
Білім алушының ықтимал жауабы: Менің сүйкімді мысығым бар. Оның түсі қара, бауыры ақ. Мен оны Ақбауыр деп атадым. Ақбауыр әлі кішкентай. Ол жіппен ойнағанды жақсы көреді. 1 Сұрақтарға сәйкес жүйелі мәтін құрастырады.
1 Сөйлемдердің құрылымын сақтайды.
1 Сөйлеу кезінде ойын жүйелі жеткізеді.
1 Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.
Жалпы балл 6
Оцылым
2. Мәтінді оқы. Сұрақтарға жауап бер. Тапсырмаларды орында.
Бір күні Сәлім аулада Әлім деген досымен ойнап жүрген. Үйге қарай қолында таяғы бар ақ сақалды, қарт кісі келе жатты. Сәлім жүгіріп барып сәлем берді. Қарт:
— Көп жаса, балам! Атаң сені өнегелі іске үйреткен екен,- деп риза болып қалды.
Ол Сәлімнің құрдасы Әлімді көріп:
— Балам, сен неге қарт адамға сәлем бермейсің? — деп сұрады.
— Ата, мен сізді танымаймын ғой, — деп жауап берді Әлім.
— Үлкендерге танымасаң да Сәлім сияқты сәлем беріп, ілтипат көрсетуің керек, — деді қарт.
Әлім ұялып, төмен қарады.
• Мәтіннің кейіпкерлерін жаз.____________________________________________
• Әлім неліктен төмен қарады?____________________________________________
• Саған қай кейіпкердің іс-әрекеті ұнады немесе ұнамады? Неліктен?
Мәтінге ат қой. ________________________________________________
Мәтіннің негізгі ойына сәйкес келетін мақалды белгіле (^).
Әдептілік белгісі — иіліп сәлем бергені
Сіз деген әдеп, біз деген көмек
[5]
13
Балл қою кестесі
Тапсырма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
2 Сәлім, Әлім, қарт 1 Кемінде 2 кейіпкер аталған жағдайда 1 балл қойылады. Ата/қария/қарт кісі сөздері де қабылданады.
Үлкен кісімен сәлемдеспегеніне ұялды/ Қарттың айтқан сөзінен ұялды/ Өз ісіне өкінді/ 1 Сұрақтың мазмұнына сәйкес баламалы, қысқа және толық жауаптар қабылданады.
Білім алушының ықтимал жауабы: Сәлімнің іс-әрекеті ұнады. Себебі ол қарт кісімен амандасты/ Сәлім, өйткені ол атаға сәлем берді/ Әлімнің танымайтын кісімен сәлемдеспейтіні ұнамады/ Әлім ұнамады, себебі танымайтын адамдармен амандаспады. 1
Әдепті бала/Достар/Күтпеген қонақ 1 Мәтіннің мазмұнына сәйкес басқа тақырыптар да қабылданады.
Әдептілік белгісі — иіліп сәлем бергені 1
Жалпы балл 5
Жазылым
3. Мәтіннен қаратпа сөздерді теріп жаз. Оларды қатыстырып, қаратпа сөзі бар 2 сөйлем құрап жаз.
Қаратпа сөздер:_________________________________________________________________________
Сөйлемдер:
1)
2)
[5]
Балл қою кестесі
Тапсырма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
3 Балам 1
Ата 1
Балам, мені көшеден өткізіп жіберші/Иә, балам, оқып жүрсің бе?/ Су бере салшы, балам!/… 1 Тапсырманың мазмұнына сәйкес баламалы сөйлемдер де қабылданады.
Қайырлы таң, ата!/ Ата, қайда бара жатырмыз? Иә, ата, тыңдап тұрмын/ 1
14
Қаратпа сөздің тыныс белгісін дұрыс қояды. 1
Жалпы балл 5
5. Тоқсан бойынша жиынтық бағалауды өткізу ережелері
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер, плакаттар немесе карталарды) жауып қойған дұрыс.
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқау оқылып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығы хабарланады. Білім алушыларға жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі. Нұсқаулықпен таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтылады.
Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар (спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіледі. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі.
Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен сызып қою ұсынылады.
Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білім алушыларға көмек беруге негізделген кез келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге тыйым салынады.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі хабарлап отыру қажет.
Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білім алушылардан жұмыстарын тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтіну керек.
6. Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.
15
2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР «Уақыт» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
Сөйлеу әрекетінің түрлері
Тыңдалым және айтылым
Оқу мақсаты
Бағалау критерийі
3.1.5.1 Аудио-бейнежазба мазмұны бойынша айтылған өзгенің пікіріне (келісу/келіспеу себебін ) өз көзқарасын білдіру
3.1.3.1 Түрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік нормаларды сақтап сөйлесу
3.1.6.1 Интонацияны, вербалды емес тілдік құралдарды (қимыл, ым-ишара), қаратпа сөздерді қолдана отырып, тақырыпқа тыңдарманның назарын аударту
Білім алушы:
• Өзгенің пікіріне қатысты көзқарасын білдіреді
• Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды
• Қаратпа сөздерді орынды қолданады
Ойлау дағдыларының деңгейі
Қолдану
Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты
20 минут
1-тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Мәтіндегі айтылған пікірлермен келісесің бе? Неліктен?
Бірде белгілі ғұлама Альберт Эйнштейн «Қолыңызды бір минут ыстық оттың үстінде ұстап тұрсаңыз, бұл минут сізге бір сағаттай болып көрінеді, ал сүйікті ісіңізбен айналысуға өткізген бір сағатыңыз бір минуттай болып өте шығады» деген екен.
Біздің өміріміздегі ең қымбат нәрсе — ол алтын уақытымыз. Ол ешқашан қайта айналып келмейді. Сондықтан да адамдар өз уақытын үнемдей білуі керек. Өзгелердің де уақытын бағалауы қажет. Уақытты босқа өткізбеу үшін күн тәртібін жоспарлап үйрену қажет. Осы қасиетті бойыңа жас кезіңнен қалыптастыру керек. Әрбір минутыңды үнемдеп, пайдалы жұмсауға дағдылан. Сонда ғана табысқа қол жеткізіп, өз қабілетіңді, күшіңді толық жұмсай аласың.
• Мәтіндегі «алтын уақыт» деген сөз тіркесі қандай мағынада қолданылып тұр?
A) уақыттың құны
B) уақыттың қадірі
C) уақыттың пайдасы Б) уақыттың бөлшегі
2-тапсырма
Уақытты тиімді пайдалану үшін не істеу керек? Тыңдарманның назарын аудару үшін дауыс ырғағын, қаратпа сөздерді қолдана отырып, әңгімеле.
16
Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл
Білім алушы
Өзгенің пікіріне қатысты көзқарасын білдіреді 1 мәтінде берілген пікірге қатысты көзқарасын білдіреді; 1
өз ойына дәлелді пікір айтады; 1
берілген сөз тіркесінің мағынасын анықтайды; 1
Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды Қаратпа, қыстырма сөздерді орынды қолданады 2 тақырыпқа сәйкес жүйелі мәтін құрастырады; 1
сөйлем құрылымын сақтайды; 1
қаратпа сөздерді орынды қолданады; 1
сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды. 1
Жалпы балл 7
17
«Уақыт» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған
рубрика
Білім алушының аты-жөні
Бағалау критерийі Тапсыр ма № Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Өзгенің пікіріне қатысты көзқарасын білдіреді 1 Мәтінде айтылған пікірге қатысты ойын айтуда және негіздеуде қиналады. Мәтінде айтылған пікірге қатысты ойын айтуда/ өз көзқарасын негіздеуде қателіктер жібереді. Мәтінде айтылған пікірге қатысты ойын айтады және негіздейді.
Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды Қаратпа, қыстырма сөздерді орынды қолданады 2 Тақырыпқа сәйкес мәтін құрастыруда, сөйлеу барысында қаратпа сөздерді қолдануда қиналады. Тақырыпқа сәйкес мәтін құрастыруда/ қаратпа сөздерді қолдануда/сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтауда қателіктер жібереді. Тақырыпқа сәйкес мәтін құрастырады және сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.
18
«Сәулет» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
Оқылым Жазылым
3.2.6.1 Мұғалімнің көмегімен ұқсас тақырыпта берілген мәтін түрлерін/ стилін (көркем мәтін, ғылыми-танымдық мәтін /жанрын салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын табу
3.4.2.1 Негізгі түбірге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөз жасау, түбірлес сөздердің мағынасын ажырату
3.4.2.7 Сөйлемнің тұрлаулы (бастауыш, баяндауыш) және тұрлаусыз мүшелерін ажырату
Білім алушы
• Ұқсас тақырыпта берілген мәтіндерді салыстыра сипаттайды
• Негізгі түбірден туынды сөздер жасайды
• Сөйлем мүшелерін ажыратады
Ойлау дағдыларының Қолдану
деңгейі
Орындау уақыты 20минут
1-тапсырма
Мәтіндерді оқы. Мәтіндер қай стильде жазылған? Сәйкестендір.
Сөйлеу әрекетінің түрлері
Оқу мақсаты
Бағалау критерийі
«Хан Шатыр» — Астанадағы сауда, ойын-сауық орталықтарының бірі. Ол 2010 жылы ашылды. Бұл әлемдегі киіз үй пішіндес ең үлкен ғимарат болып саналады. Оның ішінде сауда орындары мен ойын — сауық кешендері, мейрамханалар бар. Жобаның авторы — Норман Фостер.
Жазда біз Астанаға саяхатқа
бардық. Қалада әдемі ғимарттар көп екен. Маған «Хан Шатыр» орталығы ұнады. Ол үлкен киіз үйге ұқсайды. Ішінде көптеген ойын алаңдары, кинотеатрлар бар. Біз жасанды
жағажайда демалдық. Кино көрдік. Саяхат көңілді болды.
көркем мәтін
ғылыми — танымдық мәтін
• Мәтіндерді салыстыр. Олардың қандай ұқсастығы бар?
2-тапсырма
Мәтіндегі қарамен берілген сөздерге жұрнақ жалғау арқылы туынды сөз жаса.
1)
2)
3)
3-тапсырма
Берілген сөйлемнің тұрлаулы мүшелерін тауып, астын сыз.
Біз Астанаға саяхатқа бардық.
19
Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл
Білім алушы
Ұқсас тақырыпта берілген мәтіндерді салыстыра сипаттайды 1 мәтіндердің стилін ажыратады; 1
мәтіндердің ұқсастығын анықтайды; 1
Негізгі түбірден туынды сөздер жасайды 2 берілген түбір сөздерден туынды сөздер жасайды: 1 -туынды сөз 2-туынды сөз 3- туынды сөз 1 1 1
Сөйлем мүшелерін ажыратады 3 бастауышты анықтайды; 1
баяндауышты анықтайды. 1
Жалпы балл 7
20
«Сәулет» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат
ұсынуға арналған рубрика
Білім алушының аты-жөні
Бағалау критерийі Тапсырма № Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Ұқсас тақырыпта берілген мәтіндерді салыстыра сипаттайды 1 Ұқсас тақырыпта берілгеі мәтіндерді салыстыруда, мәтіннің стилін анықтауд қиналады. і а Мәтіннің стилін анықта мәтіндердің ұқсастығын та қателеседі. уда/ буда Мәтіндерді салыстыра отыры ұқсастығын атайды және мәтіннің стилін анықтайды. п,
Негізгі түбірден туынды сөз жасайды 2 Түбір сөздерге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөздер жасауда қиналадь . Түбір сөздерге жұрнақт жалғау арқылы туынды сөзд жасауда қателіктер жібереді. ар ер Түбір сөздерге жұрнақтар жа арқылы туынды сөздер жаса лғау йды
Сөйлем мүшелерін ажыратады 3 Сөйлемнің тұрлаулы мүшелерін анықтауда қиналады. Сөйлемнің тұрлаулы мүшелер анықтауда қателеседі: бастауы баяндауыш ін ш/ Сөйлемнің тұрлаулы мүшелер дұрыс анықтайды. ін
21
2-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ
1. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы оқу бағдарламасының мазмұнына сәйкес білім алушылардың оқу мақсаттарына жеткендігін тексеруге және тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларын анықтауға бағытталған.
Спецификация 3-сыныпта «Қазақ тілі» пәні бойынша тоқсандық жиынтық бағалаудың мазмұны мен өткізу рәсімін сипаттайды.
2. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар
«Қазақ тілі» оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында). Бастауыш білім беру (2-4 сыныптар).
3. 2-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу
3.1 Ұзақтығы — 40 минут Балл саны — 16 балл
Тыңдалым мен айтылым бөлек тексеріледі.
3.2 Жиынтық бағалаудың құрылымы
Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп таңдауы бар, қысқа және толық жауапты қажет ететін тапсырмалар қолданылады.
Көп таңдауы бар тапсырмаларда білім алушы ұсынылған жауап нұсқаларынан дұрысын таңдайды.
Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмаларда білім алушы сөздер немесе сөйлемдер түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар мәтінді түсінуге, өз ойын ауызша және жазбаша түрде толық, жүйелі, түсінікті етіп жеткізуге бағытталған.
Тапсырма бірнеше құрылымдық бөліктерден/сұрақтардан тұруы мүмкін.
Берілген нұсқа қысқа және толық жауапты қажет ететін 3 тапсырмадан тұрады. Бірінші тапсырма тыңдалым және айтылым дағдысын, екіншісі — оқылым, үшінші тапсырма жазылым дағдысын тексеруге бағытталған.
22
№ Ортақ тақырып Сөйлеу әрекетінің түрлері Оқу мақсаты Т апсырманың сипаттамасы Тапсырма саны Жалпы балл
1 Уақыт Сәулет Тыңдалым және айтылым 3.1.2.1 Мәтіннің тақырыбы мен берілген суреттер/фото/ диаграмма бойынша мәтіннің мазмұнын болжау 3.1.3.1 Түрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік нормаларды сақтап сөйлесу Білім алушы ашық түрдегі толық жауапты қажет ететін тапсырманы орындайды 1 6
2 Оқылым 3.2.6.1 Мұғалімнің көмегімен ұқсас тақырыпта берілген мәтін түрлерін/ стилін (көркем мәтін, ғылыми-танымдық мәтін /жанрын салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын табу Білім алушы ашық түрдегі қысқа жауапты қажет ететін тапсырманы орындайды. 1 5
3 Жазылым Тілдік нормалардың қолданысы 3.4.2.7 Сөйлемнің тұрлаулы (бастауыш, баяндауыш) және тұрлаусыз мүшелерін ажырату 3.4.2.8 Мұғалімнің көмегімен жалаң және жайылма сөйлемдерді ажырату 3.3.7.2 Мұғалім көмегімен бастауыш пен баяндауыштың арасына қойылатын сызықшаның орнын білу және қою Білім алушы ашық түрдегі қысқа жауапты қажет ететін тапсырманы орындайды 1 5
Жалпы балл 3 16
4. Тапсырма үлгілері және балл қою кестесі
«Қазақ тілі» пәнінен 2-тоқсанға арналған жиынтық бағалаудың тапсырмалары
Тыңдалым және айтылым
1. Суреттерге қарап, мәтіннің не туралы болатынын болжап көр.
• Мәтінді тыңда. Болжамың сәйкес келді ме? Ұқсастығы мен айырмашылығы неде?
( … . . \ Түркістан — Қазақстандағы көне қалалардың бірі. Бұл қала еліміздің оңтүстік
аймағында орналасқан.
Түркістан қаласы әлемге Қожа Ахмет Йасауи атымен әйгілі. Қожа Ахмет
Иасауи кесенесі — биік күмбезді, үлкен ғимарат. Оның қабырғалары күйдірілген
кірпішпен өрнектелген. Кесенеде үлкенді-кішілі 35 бөлме бар. Кесенесінің қазандық
бөлмесінде қасиетті тайқазан тұр.
Түркістанға келгендер ең алдымен сол кесенеге барады. Бұл кесене — сәулет
өнерінің ең озық үлгісі болып табылады.
ч_______________________________________________________________________________________)
• Сенің өлкеңде қандай сәулет ескерткіштері/ ғимараттар бар? Олар туралы не білесің? Әңгімеле.
[6]
24
Балл қою кестесі
Тапсырма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
1 Білім алушының ықтимал жауабы: Қожа Ахмет Ясауидың кесенесі туралы/Түркістандағы кесене туралы/Кесенені сипаттау туралы 1 Тапсырманың мазмұнына сәйкес баламалы, қысқа және толық жауаптар қабылданады.
Тақырыбы бірдей, кесене туралы/ Мәтінде кесене көбірек сипатталған/ 1
Білім алушының ықтимал жауабы: Мен Астана қаласында тұрамын. Астана — әсем қала. Қаладағы зәулім үйлер, ғимараттар, театрлар мен мұражайлар алыстан көз тартады. «Бәйтерек» монументін Астананың символы деп білеміз. Бәйтерек «зәулім ағаш», «өмір ағашы» деген мағыналарды береді. Оның биіктігі 97 метр. Ол елорданың Алматыдан Астанаға ауысқан уақытын бейнелейді. Астанада көрікті ғимараттар өте көп. 1 Тақырыпқа сәйкес жүйелі мәтін құрастырады.
1 Сөйлемнің құрылымын сақтайды.
1 Сөйлеу кезінде ойын жүйелі жеткізеді.
1 Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.
Жалпы балл 6
Оцылым
2. Мәтіндерді салыстыра оқы. Олардың түрін және жанрын анықтап, кестеге жаз.
(■ N
1-мәтін
Жыл мезгілі төртке бөлінеді Олар: көктем, жаз, күз, қыс. Бір жылда 12, ал бір мезгілде 3 ай бар. Бір айда 30 күн, 4 апта болады. Әр аптада 7 тәулік бар. Әр тәулікте 24 сағат, бір сағатта 60 минут бар.
ч___________________________________________________)
с
2-мәтін
Қайтарылмайды бұл уақыт,
Қайталанбайды бұл уақыт,
Таппайсың, ертең іздесең,
Қайта оралмайды бұл уақыт.
Өткізе бермей жай ғана,
Уақытты жарат пайдаңа.
V )
Мәтіннің түрі Мәтіннің жанры
1-мәтін
2-мәтін
• Мәтіндердің қандай ұқсастығы бар?
[5]
25
Балл қою кестесі
Тапсырма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
2 1 Әр дұрыс жауапқа 1 балл қойылады.
түрі жанры 1
1-мәтін әңгімелеу әңгіме
2-мәтін пайымдау өлең 1
1
Мәтіндер уақыт туралы/Мәтіндердің тақырыбы ұқсас/ 1 Тапсырманың мазмұнына сәйкес баламалы, қысқа және толық жауаптар қабылданады.
Жалпы балл 5
Жазылым
3. Тиісті тыныс белгісін қойып, сөйлемді көшіріп жаз және сөйлем мүшесіне талда.
Алматы сәулетті қала.
• Осы сөйлемнің түрін анықтап, белгіле (У).
Жалаң сөйлем Жайылма сөйлем
[5]
26
Балл қою кестесі
Тапсырма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
3 Алматы — сәулетті қала. 1 Бастауыш пен баяндауыштың арасына сызықша қояды.
Алматы — сәулетті қала. 1 Бастауышты анықтайды.
1 Баяндауышты анықтайды.
1 Тұрлаусыз мүшелерді анықтайды.
жайылма сөйлем 1 Сөйлемнің түрін анықтайды.
Жалпы балл 5
5. Тоқсан бойынша жиынтық бағалауды өткізу ережелері
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер, плакаттар немесе карталарды) жауып қойған дұрыс.
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқау оқылып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығы хабарланады. Білім алушыларға жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі. Нұсқаулықпен таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтылады.
Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар (спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіледі. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі.
Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен сызып қою ұсынылады.
Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білім алушыларға көмек беруге негізделген кез келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге тыйым салынады.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі хабарлап отыру қажет.
Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білім алушылардан жұмыстарын тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтіну керек.
6. Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.
27
3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР «Өнер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
Сөйлеу әрекетінің түрлері Оқу мақсаты
Бағалау критерийі
Ойлау дағдыларының деңгейі Орындау уақыты
Тыңдалым және айтылым
3.1.1.1 Тыңдаған материал бойынша тірек сөздерді белгілеу, ашық және жабық сұрақтарға жауап беру
3.1.4.1 Тірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып, берілген тақырып бойынша әңгіме құрау
3.1.3.1 Түрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік нормаларды сақтап сөйлесу
Білім алушы
• Мәтінге қатысты тірек сөздерді анықтайды
• Мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді
• Тірек сөздер мен жоспарға сүйеніп, берілген тақырыпқа әңгіме құрастырады
• Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды
Қолдану
20 минут
1-тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Тірек сөздерді түртіп ал. Сұрақтарға жауап бер.
/■ Л
Пошта конвертін хаттың «киімі» деуге болады. Ертеректе хатты қайыңның қабығына жазып, хабаршылар арқылы таратып отырған. Хатты қайда және кімге апаратынын жазатын орын болмағандықтан, оларды басқа ағаш қабыққа жазып, хатпен бірге жіппен байлап қоятын.
Мұндай хаттарды жіберу ыңғайсыз болды. Себебі, оны кез келген адам ашып, оқи алатын еді. Сондықтан да адамдар жазған хаттарын мәтіні ішкі жағында қалатындай етіп бүктеп қоятын болды. 1820 жылы ағылшынның қағаз сатушы саудагері Бревер хат салатын қалташа жасап шығарды. Ол «конверт» деп аталды. «Конверт» сөзі «орап қою», «айналдыру, бұрау» деген мағынаны білдіреді. Көп кешікпей конверт хаттан бөлініп, оның сыртқы «киіміне» айналды.
Тірек сөздер: _
«Конверт» сөзі қандай мағынаны білдіреді? Алғашқы конвертті кім ойлап тапқан?________________
Алғашқы конверт қашан және қай елде пайда болды?
28
2-тапсырма
Тірек сөздер мен жоспарды пайдаланып, сурет бойынша «Өнерлі отбасы» тақырыбына әңгіме құрастыр.
Тірек сөздер: көктем, мереке, мектепішілік іс-шара, өнер байқауы, өнерлі отбасылар, өнер көрсету, жүлделі орынға ие болу, жанкүйердің қошеметі.
Жоспар:
1. Отбасылық байқау
2. Өнер сайысы
3. Жүлделі орын
Бағалау критерийі Тапсырма Дескриптор Балл
№ Білім алушы
Мәтінге қатысты тірек мәтіннен тірек сөздерді анықтайды; 1
сөздерді анықтайды 1 мәтіннің мазмұны бойынша
Мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді:
сұрақтарға жауап 1-сұрақ 1
береді 2-сұрақ 1
3-сұрақ 1
Тірек сөздер мен жоспарға сәйкес жүйелі мәтін 1
жоспарға сүйеніп, 2 құрастырады;
берілген тақырыпқа сөйлемдердің құрылымын сақтайды; 1
әңгіме құрастырады тірек сөздерді орынды пайдаланады; 1
Сөйлеу барысында сөйлеу барысында тілдік нормаларды 1
тілдік нормаларды сақтайды.
сақтайды
Жалпы балл 8
29
«Өнер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған
рубрика
Білім алушының аты-жөні
Бағалау критерийі Тапсырма Оқу жетістіктерінің деңгейі
№ Төмен Орта Жоғары
Мәтінге қатысты тірек Тыңдаған материал бойынша Тыңдаған материал Тыңдаған материал
сөздерді анықтайды 1 тірек сөздерді анықтауда, бойынша тірек сөздерді бойынша тірек сөздерді
Мәтін бойынша мәтіннің мазмұны бойынша анықтауда/ ашық / жабық анықтайды, мәтіннің
сұрақтарға жауап береді сұрақтарға жауап беруде сұрақтарға жауап беруде мазмұны бойынша
қиналады. қателіктер жібереді. сұрақтарға дұрыс жауап
береді.
Тірек сөздер мен Берілген жоспар мен тірек Жоспарға сәйкес әңгіме Берілген жоспар мен тірек
жоспарға сүйеніп, 2 сөздер бойынша әңгіме құрастыруда/ сөйлемнің сөздер бойынша тақырыпқа
берілген тақырыпқа құрастыруда қиналады. құрылымын сақтауда/ тірек сәйкес әңгіме құрастырады.
әңгіме құрастырады сөздерді қолдануда
Сөйлеу барысында тілдік қателіктер жібереді.
нормаларды сақтайды
30
«Атақты тұлғалар» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
Сөйлеу әрекетінің түрлері Оқу мақсаты
Бағалау критерийі
Ойлау дағдыларының деңгейі Орындау уақыты
Оқылым
Жазылым
3.2.6.1 Мұғалімнің көмегімен ұқсас тақырыпта берілген мәтін түрлерін/стилін (көркем мәтін, ғылыми-танымдық мәтін /жанрын салыстырып, ұқсастықтары мен айырмашылықтарын табу
3.2.5.1 Берілген тақырып/сұрақ бойынша түрлі дереккөздерден (мәтін, сөздік, сызба, кесте, карта) алған ақпараттарда кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды тұстарын анықтау
3.4.2.6 Есептік және реттік сан есімдердің айырмашылығын анықтау
Білім алушы:
• Ұқсас тақырыпта берілген мәтіндерді салыстыра сипаттайды
• Мәтіннен қажетті ақпараттарды анықтайды
• Есептік және реттік сан есімдерді ажыратады
Қолдану
20 минут
1-тапсырма
Мәтіндерді салыстырып оқы. Олардың ұқсастығы мен айырмашылығы неде? 1-мәтін
Қазақстанның халық әртісі, қазақтың әйгілі күйшісі Дина Нүрпейісова Батыс Қазақстан облысында туып-өскен. Ол кішкентайынан «домбырашы қыз» атанған. Күй атасы Құрманғазының шәкірті болған. Ол 75 жасында Москвада өткен халық аспаптарын тартатын өнерпаздардың бүкілодақтық байқауында жүлделі орынды жеңіп алған.
2-мәтін
Дина Нүрпейісованың әкесі Кенже палуан әрі шебер домбырашы болған. Дина тоғыз жасынан бастап домбыраны игере бастайды.
Бірде осы ауылға атақты күйші Құрманғазы келеді. Ол Динаның домбыра тартысын көріп риза болады. Оған көптеген күйлерді үйретеді. Құрманғазы шәкіртіне өзінің домбырасын сыйлайды.
31
Ұқсастығы:____________________________________________________________________________________
Айырмашылығы: __________________________________
• Сен үшін қай ақпарат маңызды болды? Кестеге жаз.
1-мәтін бойынша 2-мәтін бойынша

2-тапсырма
Берілген мәтіндерден 2 сан есім тауып, оларды реттік сан есімдерге айналдырып жаз.
Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл
Білім алушы
Ұқсас тақырыпта берілген мәтіндерді салыстыра сипаттайды Мәтіннен қажетті ақпараттарды анықтайды 1 мәтіндердің ұқсастығын анықтайды (тақырыбы, түрі); 1
мәтіндердің айырмашылығын атайды (стилі, жанры); 1
бірінші мәтінге қатысты маңызды ақпараттарды анықтайды; 1
екінші мәтінге қатысты маңызды ақпараттарды анықтайды; 1
Есептік және реттік сан есімдерді ажыратады 2 есептік сан есімдерді анықтайды; 1
есептік сан есімдерді реттік сан есімдерге түрлендіреді. 1
Жалпы балл 6
32
«Атақты тұлғалар» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға арналған
рубрика
Білім алушының аты-жөні
Бағалау критерийі Тапсырма № Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Ұқсас тақырыпта берілген мәтіндерді салыстыра сипаттайды Мәтіннен қажетті ақпараттарды анықтайды 1 Ұқсас тақырыпта берілген мәтіндерді салыстыруда, мәтіннен маңызды ақпараттарды анықтауда қиналады. Берілген мәтіндердің ұқсастығын/айырмашылығын сипаттауда, мәтіннен маңызды ақпараттарды анықтауда қателіктер жібереді. Берілген мәтіндерді салыстыра сипаттайды, мәтіннен маңызды ақпараттарды анықтайды.
Есептік және реттік сан есімдерді ажыратады 2 Есептік сан есімдерді анықтауда, оларды реттік сан есімдерге түрлендіруде қиналады. Есептік сан есімдерді анықтауда/ есептік сан есімдерді реттік сан есімдерге түрлендіруде қателіктер жібереді. Есептік сан есімдерді реттік сан есімдерге дұрыс түрлендіреді.
33
3-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ
1. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы оқу бағдарламасының мазмұнына сәйкес білім алушылардың оқу мақсаттарына жеткендігін тексеруге және тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларын анықтауға бағытталған.
Спецификация 3-сыныпта «Қазақ тілі» пәні бойынша тоқсандық жиынтық бағалаудың мазмұны мен өткізу рәсімін сипаттайды.
2. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар
«Қазақ тілі» оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында). Бастауыш білім беру (2-4 сыныптар).
3. 3-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу
3.1 Ұзақтығы — 40 минут Балл саны — 16 балл
Тыңдалым мен айтылым бөлек тексеріледі.
3.2 Жиынтық бағалаудың құрылымы
Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп таңдауы бар, қысқа және толық жауапты қажет ететін тапсырмалар қолданылады.
Көп таңдауы бар тапсырмаларда білім алушы ұсынылған жауап нұсқаларынан дұрысын таңдайды.
Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмаларда білім алушы сөздер немесе сөйлемдер түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар мәтінді түсінуге, өз ойын ауызша және жазбаша түрде толық, жүйелі, түсінікті етіп жеткізуге бағытталған.
Тапсырма бірнеше құрылымдық бөліктерден/сұрақтардан тұруы мүмкін.
Берілген нұсқа қысқа және толық жауапты қажет ететін 3 тапсырмадан тұрады. Бірінші тапсырма тыңдалым және айтылым дағдысын, екіншісі — оқылым, үшінші тапсырма жазылым дағдысын тексеруге бағытталған.
34
№ Ортақ тақырып Сөйлеу әрекетінің түрлері Оқу мақсаты Т апсырманың сипаттамасы Тапсырм а саны Жалпы балл
1 Өнер Атақты тұлғалар Тыңдалым және айтылым 3.1.2.1 Мәтіннің тақырыбы мен берілген суреттер/фото/диаграмма бойынша мәтіннің мазмұнын болжау 3.1.4.1 Тірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып, берілген тақырып бойынша әңгіме құрау 3.1.3.1 Түрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік нормаларды сақтап сөйлесу Білім алушы ашық түрдегі толық жауапты қажет ететін тапсырманы орындайды. 1 6
2 Оқылым 3.2.3.1. Мәтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақтар құрастыру және жауап беру 3.2.4.1 Өз бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтау 3.2.5.1 Берілген тақырып/сұрақ бойынша түрлі дереккөздерден (мәтін, сөздік, сызба, кесте, карта) алған ақпараттарда кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды тұстарын анықтау Білім алушы ашық түрдегі қысқа жауапты қажет ететін тапсырманы орындайды. 1 5
3 Жазылым 3.3.3.1 Оқыған, тыңдаған және аудиовизуалды материалдар бойынша мұғалімнің көмегімен жоспар құрып, мазмұндама жазу Білім алушы ашық түрдегі толық жауапты қажет ететін тапсырманы орындайды. 1 5
Жалпы балл 3 16
35
4. Тапсырма үлгілері және балл қою кестесі
«Қазақ тілі» пәнінен 3-тоқсанға арналған жиынтық бағалаудың тапсырмалары
Тыңдалым және айтылым
Суретке мұқият қара. Бұл мәтінде не туралы айтылуы мүмкін? Сурет бойынша «Орман өнерпаздары» тақырыбына әңгіме құрастырып айт.
Тірек сөздер. ашық алаңқай, жануарлар, концерт, музыкалық аспаптар, өнер көрсету, көңілді, тамашалау, риза болу.
1) Сенің ойыңша оқиға неден басталды?
2) Оқиға қалай жалғасты?
3) Оқиға қалай аяқталады деп ойлайсың?
[6]
36
Балл қою кестесі
Тапсыр ма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
1 Білім алушының ықтимал жауабы: Ормандағы жануарлардың концерті туралы/ Жануардың туған күні туралы/ Жануарлардың достығы туралы/ 1 Білім алушының суреттің мазмұнына қатысты айтылған дұрыс болжамы қабылданады.
Жануарлар ормандағы ашық алаңқайға жиналды. Әрқайсысы өз өнерін көрсетпек болды. Ортаға гитарасын асынып аю шықты. Оған қасқыр мен қоян, жолбарыс қосылып, бәрі бірдей әуен ойнай бастады. Тиіндер мен тышқандар билей 1 Тақырыпқа сәйкес кез келген мәтін қабылданады. Тақырыпқа сәйкес жүйелі әңгіме құрастырады.
1 Мәтіннің құрылымдық бөліктерін сақтайды.
жөнелді. Олардың өнерін тамашалаған басқа жануарлар риза болды. Концерт көңілді өтті. 1 Тірек сөздерді орынды қолданады.
1 Сөйлемдегі сөздердің орын тәртібін сақтайды.
1 Сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды.
Жалпы балл 6
Оцылым
1. Мәтінді түсініп оқы. Тапсырмаларды орында.
/■\ Әбу Насыр әл-Фарабидің жастау кезінде жолдасы сақтап қою үшін оған аманат етіп бір бума кітап беріп кетеді. Әбу Насыр кітаптарды үйіне апарып, сақтап қояды. Қолы босаған сәтте әлгі кітаптардың біреуін алып, оқи бастайды. Кітап сөздері ұнап, аяғына дейін оқып шығады. Бірақ онша түсіне қоймайды. Қайта оқиды. Сонда да түсіне қоймайды. Ақыры кітапты қайта-қайта оқи береді. Сонда ғана мағынасын айқын ұғып, анық түсініпті.
Осындай табандылығының арқасында Әбу Насыр асқан білікті ойшыл, ғалым болған екен.
\ )
Мәтіннің мазмұнына сәйкес екі ақпаратты белгіле (^).
Жолдасы оған бір бума кітап беріп кетті.
Ол кітаптарды балаларға таратып берді.
Ол кітаптарды бірнеше қайтара оқыды.
37
Неге? неліктен? не себепті? деген сұрақтарды қолданып, мәтіннің мазмұны бойынша бір сұрақ құрастыр.
Мәтінге ат қой.____________________________________
Мәтіннің негізгі ойына сәйкес мақалды анықта.
Талап қылмай мұратқа жетпес.
О
Кітап — алтын қазына.
[5]
38
Балл қою кестесі
Тапсырма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
2 Жолдасы оған бір бума кітап беріп кетті. 1
Ол кітаптарды бірнеше қайтара оқыды 1
Әл-Фараби кітапты неліктен бірнеше рет оқыды?/Жолдасы кітапты не себепті беріп кетті?/Кітапты қайталап оқуына не себеп болды?/… 1 Пікір білдіруге бағытталған сұрақтар қабылданады.
Қайта қайта оқу/Қызық кітап/Оқудың пайдасы/.. 1 Мәтіннің мазмұнына сәйкес баламалы тақырыптар қабылданады.
Талап қылмай мұратқа жетпес 1
Жалпы балл 5
Жазылым
2. Жоспар бойынша оқыған мәтіннің мазмұнын жаз. Жоспар:
1. Жолаушының аманаты
2. Кітапқа құмарлық
3. Әбу Насыр — ұлы ойшыл
[5]
Балл қою кестесі
Тапсырма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
3 Білім алушының ықтимал жауабы: Әбу Насыр әл-Фарабиге бір адам өзінің кітаптарын беріп, сақтап қоюды өтініпті. Әл-Фараби қолы бос кезде әлгі кітаптарды алып оқиды. Бірақ онша түсіне қоймайды. Ол кітапты бірнеше рет қайталап оқығанда ғана түсіне бастайды. Осындай табандылығының арқасында Әбу Насыр ұлы ойшыл болған екен. 1 Мәтіннің мазмұнын жоспарға сәйкес, жүйелі жазады.
1 Мәтіндегі мәліметтерді, негізгі ойды сақтап жазады.
1 Сөйлемнің құрылымын сақтайды.
1 Орфографиялық нормаларды сақтайды (2 қатеден артық емес).
1 Пунктуациялық нормаларды сақтайды (1қатеден артық емес немесе 1-2 түзетуі бар).
Жалпы балл 5
5. Тоқсан бойынша жиынтық бағалауды өткізу ережелері
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер, плакаттар немесе карталарды) жауып қойған дұрыс.
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқау оқылып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығы хабарланады. Білім алушыларға жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі.
39
Нұсқаулықпен таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтылады.
Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар (спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіледі. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі.
Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен сызып қою ұсынылады.
Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білім алушыларға көмек беруге негізделген кез келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге тыйым салынады.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі хабарлап отыру қажет.
Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білім алушылардан жұмыстарын тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтіну керек.
6. Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.
40
4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМАЛАР «Су- тіршілік көзі» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
Сөйлеу әрекетінің Тыңдалым және айтылым
түрлері
Оқу мақсаты 3.1.1.1 Тыңдаған материал бойынша тірек сөздерді белгілеу,
ашық және жабық сұрақтарға жауап беру
3.1.3.1 Түрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік нормаларды сақтап сөйлесу
Бағалау критерийі Білім алушы
• Мәтінге қатысты тірек сөздерді анықтайды
• Мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді
• Тілдік нормаларды сақтай отырып, ойын жүйелі жеткізеді
Ойлау дағдыларының Қолдану
деңгейі Жоғары деңгей дағдылары
Орындау уақыты 20 минут
1-тапсырма
Мәтінді мұқият тыңда. Тірек сөздерді түртіп ал.
Су — табиғатта ең көп таралған зат. Жер шарының төрттен үш бөлігін су алып жатыр. Мұхиттар, өзен, көлдерге қоса жер асты сулары да бар. Су бұлт, тұман, бу, жаңбыр түрінде атмосферада да болады. Мұздықтар мен айсбергтер де су болып есептеледі.
Су барлық тірі ағзаның құрамында бар. Адамның, өсімдіктер мен жануарлар денесінің белгілі бір бөлігі судан тұрады.
Су — негізгі тіршілік көзі. Сусыз тіршілік жоқ . «Судың да сұрауы бар» дейді дана халқымыз. Сондықтан суды үнемдеп жұмсау керек.
Тірек сөздер:____________________________________________________________________
Сұрақтарға жауап бер.
1) Су жер шарының қандай бөлігін алып жатыр?
A) үштен бір бөлігін
B) үштен екі бөлігін
C) төрттен бір бөлігін Б) төрттен үш бөлігін
2) Су табиғатта қалай таралған?
2-тапсырма
Суды неліктен «тіршілік көзі» деп санайды? Судың тіршілік үшін маңызы туралы әңгімеле.
41
Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл
Білім алушы
Мәтінге қатысты тірек сөздерді анықтайды Мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді 1 мәтіннен тірек сөздерді анықтайды; 1
мәтін бойынша жабық сұраққа жауап береді; 1
мәтін бойынша ашық сұраққа жауап береді; 1
Тілдік нормаларды сақтай отырып, ойын жүйелі жеткізеді 2 тақырыпқа қатысты ойын жүйелі жеткізеді; 1
өз көзқарасына дәлелді пікір айтады; 1
сөйлем құрылымын сақтайды; 1
сөйлеу барысында тілдік нормаларды сақтайды. 1
Жалпы балл 7
42
«Су-тіршілік көзі» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға ақпарат ұсынуға
арналған рубрика
Білім алушының аты-жөні
Бағалау критерийі Тапсырма № Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен Орта Жоғары
Мәтінге қатысты тірек сөздерді анықтайды Мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді 1 Мәтінге қатысты тірек сөздерді анықтауда, мәтін бойынша сұрақтарға жауап беруде қиналады. Мәтінге қатысты тірек сөздерді анықтауда/ мәтіннің мазмұны бойынша ашық/жабық сұрақтарға жауап беруде қателіктер жібереді. Мәтінге қатысты тірек сөздерді анықтайды, мәтіннің мазмұны бойынша сұрақтарға дұрыс жауап береді.
Тілдік нормаларды сақтай отырып, ойын жүйелі жеткізеді 2 Тақырыпқа қатысты ойын айтуда қиналады. Тақырыпқа қатысты ойын жүйелі жеткізуде/ өз көзқарасына дәлелді пікір айтуда/ сөйлем құрылымын сақтауда қателіктер жібереді. Тілдік нормаларды сақтай отырып, тақырыпқа қатысты ойын жүйелі жеткізеді.
43
«Демалыс мәдениеті. Мерекелер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалау
Сөйлеу әрекетінің Оқылым
түрлері Жазылым
Оқу мақсаты 3.2.5.1 Берілген тақырып/сұрақ бойынша түрлі
дереккөздерден (мәтін, сөздік, сызба, кесте, карта) алған ақпараттарда кездесетін жаңа сөздердің мағынасын сөздіктер арқылы ашу, жүйелеу, мағлұматтардың маңызды тұстарын анықтау
3.2.2.1 Тура және ауыспалы мағыналы сөздердің
мағынасын ажырата білу, сөйлеу барысында қолдану
3.4.2.4 Негізгі, туынды зат есім/сын есім/етістікті анықтау
Бағалау критерийі Білім алушы
• Мәтіннен қажетті ақпараттарды анықтайды
• Тура және ауыспалы мағыналы сөздерді ажыратады
• Негізгі және туынды сын есімдерді ажыратады
Ойлау дағдыларының Білу және түсіну
деңгейі Қолдану
Орындау уақыты 20 минут
1-тапсырма
Мәтінді түсініп оқы. Тапсырмаларды орында.
С \
Наурыз — өте көнеден келе жатқан мейрам. Бұл күн мен түн теңелетін, жан-жануарлар төлдеп, адамдардың аузы аққа тиетін күн.
«Наурыз» сөзі көне парсы тілінен аударғанда «жаңа күн» деген мағынаны береді. Парсы тілдес халықтар Наурызды бірнеше күн тойлаған. Олар бұл күні отқа май құйып, жаңа өнген жеті дән бойынша келешек егін жайлы болжам жасайды. Жеті ақ кесемен ұлттық көже «сумалақ» ұсынады.
Ал қазақ тілінде «Наурыз» сөзі жылдың басы саналатын халықтық мейрам, екіншіден наурыз айы, үшіншіден наурыз күні жасалатын көжеге қатысты айтылған. Қазақ елі бұл күнді «Ұлыстың ұлы күні» деп атайды.
ч___________________________________________________________________________________________/
• Берілген сөздерді мағынасымен сәйкестендір.
Сумалақ
Парсы
ұлттық мереке атауы
ұлттың атауы
ұлттық тағам атауы
44
Ақ сөзі қандай мағынада (тура , ауыспалы) қолданылып тұр? Жаз.
Аузы аққа тию — ___________________________________
Ақ кесемен ұсыну -_____________________________________
• Мәтіннің мазмұнына сәйкес сөйлемдерді белгіле (^).
Наурыз» сөзі «жаңа күн» деген мағынаны береді. С.

Наурызда күн ұзарып, түн қысқарады. с.

Қазақ елі бұл мерекені «Ұлыс күні» деп атайды. с
2-тапсырма
Мәтіннен бір негізгі және бір туынды сын есім тауып жаз.
Негізгі сын есім: ___________________________
Туынды сын есім:_____________________________
Бағалау критерийі Тапсырма № Дескриптор Балл
Білім алушы
Мәтіннен қажетті ақпараттарды анықтайды Тура және ауыспалы мағыналы сөздерді ажыратады 1 берілген сөздердің мағынасын анықтайды: 1-сөз 2-сөз 1 1
сөздің тура мағынасын анықтайды; 1
сөздің ауыспалы мағынасын анықтайды; 1
мәтіннің мазмұнына сәйкес сөйлемдерді анықтайды: 1-сөйлем 2-сөйлем 1 1
Негізгі және туынды сын есімдерді ажыратады 2 негізгі сын есімді анықтайды; 1
туынды сын есімді анықтайды. 1
Жалпы балл 8
45
«Демалыс мәдениеті. Мерекелер» ортақ тақырыбы бойынша жиынтық бағалаудың нәтижесіне қатысты ата-аналарға
ақпарат ұсынуға арналған рубрика Білім алушының аты-жөні_________________________________________________
Бағалау критерийі
Тапсырма

Оқу жетістіктерінің деңгейі
Төмен
Орта
Жоғары
Мәтіннен қажетті ақпараттарды анықтайды Тура және ауыспалы мағыналы сөздерді ажыратады
Мәтінге сәйкес ақпараттарды анықтауда, сөздердің тура және ауыспалы мағынасын ажыратуда қиналады.
Мәтінге сәйкес ақпараттарды анықтауда / сөздердің мағынасын анықтауда қателіктер жібереді.
Мәтінге сәйкес ақпараттарды анықтайды, сөздердің тура және ауыспалы мағынасын ажыратады.
Негізгі және туынды сын есімдерді ажыратады
Мәтіннен негізгі және туынды сын есімдерді анықтауда қиналады.
Мәтіннен негізгі/ туынды сын есімдерді анықтауда қателіктер жі б ер еді.
Негізгі және туынды сын есімдерді дұрыс анықтайды.
1
2
46
4-ТОҚСАН БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУДЫҢ СПЕЦИФИКАЦИЯСЫ
1. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мақсаты
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау білім беру мазмұнын жаңарту аясындағы оқу бағдарламасының мазмұнына сәйкес білім алушылардың оқу мақсаттарына жеткендігін тексеруге және тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларын анықтауға бағытталған.
Спецификация 3-сыныпта «Қазақ тілі» пәні бойынша тоқсандық жиынтық бағалаудың мазмұны мен өткізу рәсімін сипаттайды.
2. Тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар
«Қазақ тілі» оқу бағдарламасы (орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында). Бастауыш білім беру (2-4 сыныптар).
3. 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу
3.1 Ұзақтығы — 40 минут Балл саны — 16 балл
Тыңдалым мен айтылым бөлек тексеріледі.
3.2 Жиынтық бағалаудың құрылымы
Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп таңдауы бар, қысқа және толық жауапты қажет ететін тапсырмалар қолданылады.
Көп таңдауы бар тапсырмаларда білім алушы ұсынылған жауап нұсқаларынан дұрысын таңдайды.
Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмаларда білім алушы сөздер немесе сөйлемдер түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар мәтінді түсінуге, өз ойын ауызша және жазбаша түрде толық, жүйелі, түсінікті етіп жеткізуге бағытталған.
Тапсырма бірнеше құрылымдық бөліктерден/сұрақтардан тұруы мүмкін.
Берілген нұсқа қысқа және толық жауапты қажет ететін 4 тапсырмадан тұрады. Бірінші тапсырма тыңдалым және айтылым дағдысын, екіншісі — оқылым, үшінші және төртінші тапсырмалар жазылым дағдысын тексеруге бағытталған.
47
№ Ортақ тақырып Сөйлеу әрекетінің түрлері Оқу мақсаты Тапсырманың сипаттамасы Тапсырма саны Жалпы балл
1 Су — тіршілік көзі Демалыс мәдениеті Мерекелер Тыңдалым және айтылым 3.1.2.1 Мәтіннің тақырыбы мен берілген суреттер/фото/ диаграмма бойынша мәтіннің мазмұнын болжау 3.1.4.1 Тірек сөздер мен жоспарды пайдалана отырып, берілген тақырып бойынша әңгіме құрау 3.1.3.1 Түрлі жағдаяттағы (қоғамдық ортада) қатысымдық әрекеттерде өз сөзін жүйелі түрде жоспарлап, тілдік нормаларды сақтап сөйлесу Білім алушы ашық түрдегі толық жауапты қажет ететін тапсырманы орындайды. 1 6
2 Оқылым 3.2.3.1 Мәтін мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған сұрақтар құрастыру және жауап беру 3.2.4.1 Өз бетінше мәтіннің тақырыбын және мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтау Білім алушы ашық түрдегі қысқа жауапты қажет ететін тапсырманы орындайды. 1 5
3-4 Жазылым 3.4.2.4 Негізгі, туынды зат есім/сын есім/етістікті анықтау 3.4.2.1 Негізгі түбірге жұрнақтар жалғау арқылы туынды сөз жасау, түбірлес сөздердің мағынасын ажырату Білім алушы ашық түрдегі қысқа жауапты қажет ететін тапсырмаларды орындайды. 2 5
Жалпы балл 4 16
48
4. Тапсырма үлгілері және балл қою кестесі
«Қазақ тілі» пәнінен 4-тоқсанға арналған жиынтық бағалаудың тапсырмалары
Тыңдалым және айтылым
1. Берілген тірек сөздерді мұқият тыңда. Тірек сөздер мен жоспарды пайдаланып, сурет бойынша әңгіме құрап айт. Әңгімеге тақырып ойлап тап.
Тірек сөздер: жаңа бәтеңке, үйдің ауласы, жаңбыр, көлшіктер, су кешу, іздеу, түстен кейін, күннің көзі, булану, табылған бәтеңке, қуаныш.
Жоспар:
1) Жаңа бәтеңке
2) Бәтеңкені сынап көру
3) Бәтеңке іздеу
4) Күн көзінің көмегі
[6]
49
Балл қою кестесі
Тапсырма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
1 Жоғалған бәтеңке/ Жаңа бәтеңке/ Бәтеңке іздеу/Жаңбырдың кесірі… 1 Сурет пен мәтіннің мазмұнына сәйкес баламалы тақырыптар қабылданады.
Білім алушының ықтимал жауабы: Анасы Қайратқа жаңа бәтеңке сатып әперді. Ол бәтеңкесін киіп аулаға шықты. Жаңа ғана жаңбыр жауып өткен. Қайрат жаңа бәтеңкесін сынап көрмек болып, көлшік суды кеше бастады. Біраздан соң бір аяғындағы бәтеңкесі жоқ екенін байқады. Ол бәтеңкесін іздеуге кірісті. Таба алмай, үйіне кетті. Түстен кейін күн ысыды. Көлшіктегі су буланып, ұшып кетті. Оның орнында Қайраттың бәтеңкесі жатты. Қайрат бәтеңкесінің табылғанына қатты қуанды. 1 Берілген жоспарға сәйкес мәтін құрастырады.
1 Мәтіннің құрылымдық бөліктерін сақтайды.
1 Тірек сөздерді орынды қолданады.
1 Сөйлеу кезінде ойын жүйелі жеткізеді.
1 Тілдік нормаларды сақтап сөйлейді.
Жалпы балл 6
Оцылым
2. Мәтінді түсініп оқы. Тапсырмаларды орында.
Атасы мен немересі орман ішімен келе жатты. Күн ыстық болатын. Олар мөлдір бұлақтың басына келіп тоқтады. Бұлақтан су ішіп, шөлдерін басты.
— Рақмет саған, мөлдір бұлақ, — деді атасы.
— Бұлаққа несіне рақмет айтасыз? Ол сіздің сөзіңізді естімейді, түсінбейді де ғой, — деді немересі күліп.
— Иә, солай,- деді атасы. — Егер бұлақтан қасқыр су ішсе, ол алғыс айтпас еді. Ал біз -адамбыз. Сен адамдардың не үшін «рақмет» айтатынын білесің бе? — деді жай ғана.
Немересі ойланып қалды.
V_______________________________________________________________________________________У
• Атаның сұрағына сен қалай жауап берер едің? Адамдар не үшін «рақмет» айтады?
Мәтіннің мазмұны бойынша пікір білдіруге бағытталған 1 сұрақ құрастырып жаз.
Мәтіннің кейіпкерлерін жаз. Мәтінге ат қой________________
Мәтіннің негізгі ойын анықта.____________________________________________________________________
[5]
50
Балл қою кестесі
Тапсыр ма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
2 Білім алушының ықтимал жауабы: жасаған жақсылығы үшін/көрсеткен көмегі үшін/ ризашылығын білдіру үшін/ … 1 Мәтіннің мазмұнына сәйкес баламалы, қысқа және толық жауаптар қабылданады.
Бала бұлаққа неліктен «рақмет» айтпады?/Атасы немересіне неліктен қарсы сұрақ қойды деп ойлайсың?/… 1
Атасы мен немересі/Ата мен немере/ Ата, бала/ 1
Ата өсиеті/Рақмет айту/»Рақмет» деген не?/ Рақметті не үшін айтады?… 1
Жақсылыққа жақсылық жасау керек/ Жақсылық еткен алғыс алады/ Жақсылық ізсіз кетпес/… 1
Жалпы балл 5
Жазылым
3. Берілген туынды сөздерді кестеге жіктеп жаз.
өнерлі, еңбектен, жаңалық
Туынды зат есім Туынды сын есім Туынды етістік

4. Су сөзінен екі түбірлес сөз жаса.
[5]
Балл қою кестесі
Тапсырма № Жауап Балл Қосымша ақпарат
3 1 Әр дұрыс жауапқа 1 балл қойылады.
Туынды зат есім Туынды сын есім Туынды етістік
1
жаңалық өнерлі еңбектен 1

4 Сусын/сулық/сушы/ суат/ сулы 2 Кез келген 2 түбірлес сөз қабылданады. Әр сөзге 1 балл қойылады.
Жалпы балл 5
51
5. Тоқсан бойынша жиынтық бағалауды өткізу ережелері
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер, плакаттар немесе карталарды) жауып қойған дұрыс.
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқау оқылып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығы хабарланады. Білім алушыларға жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі. Нұсқаулықпен таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтылады.
Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар (спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіледі. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығы ескертіледі.
Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен сызып қою ұсынылады.
Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білім алушыларға көмек беруге негізделген кез келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге тыйым салынады.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі хабарлап отыру қажет.
Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білім алушылардан жұмыстарын тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтіну керек.
6. Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.
52

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *