СОЧ ТЖБ Қазақстан тарихы 8 сынып

«Қазақстан тарихы» пәнінен тоқсандық жиынтық бағалау спецификациясы
8-сынып
1
ЖОБА
2
ЖОБА
Мазмұны
1. Тоқсандық жиынтық бағалаудың мақсаты………………………………………4
3. «Қазақстан тарихы» пәнінен күтілетін нәтижелер, 8-сынып……………………..4
5. Тоқсандарға ойлау дағдыларының деңгейіне байланысты тексерілетін мақсаттарды бөлу . 6
6. Жиынтық бағалауды өткізу ережесі………………………………………….6
7. Модерация және балл қою………………………………………………….6
1-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың тест спецификациясы………………………..7
2-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың тест спецификациясы……………………….13
3-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың тест спецификациясы……………………….18
4-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың тест спецификациясы……………………….24
3
ЖОБА
1. Тоқсандық жиынтық бағалаудың мақсаты
Тоқсандық жиынтық бағалау оқу бағдарламасы мен оқу жоспарының мазмұнына сәйкес, оқушылардың тоқсан барысында меңгерген білім, білік және дағдыларды анықтауға бағытталған.
Тоқсандық жиынтық бағалау оқу жоспарындағы тоқсан ішінде меңгеруге тиісті оқу мақсаттарына жету деңгейін тексереді.
2. Тоқсандық жиынтық бағалаудың мазмұнын анықтайтын құжаттар
Негізгі орта білім беру деңгейінің 5-9-сыныптарына арналған «Қазақстан тарихы» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
3. «Қазақстан тарихы» пәнінен күтілетін нәтижелер, 8-сынып Білу:
— отан тарихында маңызды рөл атқарған тарихи қайраткерлерді;
— тарихи даму барысында қалыптасқан мәдениеттің маңызды жетістіктерін;
— тарих ғылымының ұғымдарын;
— тарихи деректердің түрлерін.
Түсіну:
— тарихтың барлық кезеңдері бойы отан тарихының дамуының тұтастығы мен үздіксіздігін сипаттайтын негізгі оқиғалардың, құбылыстар мен процестердің мәнін;
— Қазақстанның қоғамдық-саяси, экономикалық және әлеуметтік-мәдени дамуының сипатты белгілерін;
— Қазақстан тарихындағы көрнекті тұлғалардың рөлі мен орнын.
Қолдану:
— тарихи ойлау дағдыларын: өмірлік міндеттер мен мәселелерді шешу үшін;
— тарихи картадағы өзгерістерді, түрлі нысандардың орналасуын анықтау кезінде;
— тарихи тұлғаларды, оқиғаларды, құбылыстарды, процестерді салыстыру кезінде;
— тарихи негізіне сүйене отырып, заманауи өмірдің құбылыстарына қатынасы бойынша өз ұстанымын анықтау кезінде;
— тарихи материалдармен жұмыс кезінде.
Талдау:
— себеп-салдарлық байланыстарын анықтау мақсатында тарихи оқиғаларды, құбылыстарды, процестерді;
— жалпы сипатты белгілері мен ерекшеліктерін анықтай отырып, елдердің тарихи дамуын;
— тарихи тұлғалар қызметінің нәтижесі мен уәждерін;
— Қазақстанның даму үрдістерін, қоғамдық, экономикалық, саяси және мәдени процестерін;
— проблемалық сұрақтарға жауап беру үшін түрлі тарихи дереккөздерді;
— бір тарихи оқиғаларға, құбылыстар мен процестерге түрлі көзқарастарды;
-түрлі таңбалы жүйеде (мәтін, карта, кесте, схема, дыбыс-бейне қатары) ұсынылған ақпараттарды.
Жинақтау:
— жалпы заңдылықтарды анықтай отырып, тарихи құбылыстардың, процестердің сипатты белгілерін жіктеу, жүйелеу, жалпылау және саралау үшін түрлі дереккөздердегі ақпараттарды;
— қоғамда болып жатқан қазіргі заманғы саяси, әлеуметтік-экономикалық және мәдени процестерге бағдарлану үшін тарихи мәліметтерді.
4
ЖОБА
Бағалау:
— тарихи оқиғаларды, процестерді, құбылыстарды, тұлғаларды отандық тарихқа ықпалы тұрғысынан бағалайды, оларды әртүрлі түсіндіруді; әртүрлі тарихи дереккөздердің анықтығын;
— заманауи өркениеттің перспективасын, оның дамуындағы қиындықтар мен проблемаларды.
4. Ойлау дағдыларының деңгейі
Ойлау дағдыларының деңгейі Сипаттама Тапсырмалар түрлері
Білу және түсіну XVIII ғасырдың басындағы Қазақстанның: сыртқы және ішкі саяси жағдайын; Қазақ-жоңғар соғыстарын; XVIII ғасырдың І жартысындағы Қазақ хандығын; XVIII ғасырдың басына дейінгі қазақ-орыс қатынастарын; XVIII ғасырдағы Қазақстан мәдениетін; XVШ ғасыр ақын-жыраулардың шығармашылығын; отарлау және ұлт-азаттық күресті; Ресей империясының отаршылдық саясатының: мақсаттары мен әдістерін; XIX ғасырдың -жартысындағы Қазақстандағы патшалық реформаларын; ^^Х ғасыр — ХХ ғасырдың басындағы Қазақстанның мәдениетін; XIX ғасырдағы Қазақстандағы ағарту ісі мен ғылымның дамуын КТБ — Көп таңдауы бар тапсырмалар ҚЖ — Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар
Қолдану жоңғар шапқыншылығы кезіндегі демографиялық өзгерістерді және миграциялық процестерді сипаттау; патша үкіметі реформалары нәтижесіндегі әкімшілік-аумақтық өзгерістерді сипаттау; Ресей империясының отарлық саясатының себеп-салдарын анықтау; Қазақ зиялыларының қалыптасуының маңыздылығын жіктеу; XIXғ. ІІ жартысындағы білім беру мен ағарту ісінің даму ерекшеліктерін сипаттау; Шәкәрім Құдайбердіұлы, Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы, Қ.Халид еңбектерін тарихи дерек ретіндегі маңызын айқындау ҚЖ — Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар ТЖ — Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар
Жоғары деңгей дағдылары Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау; ұлт-азаттық көтеріліс басшыларының рөліне баға беру; халықтың отаршылдыққа қарсы ұлт-азаттық күресінің себеп-салдарын талдау; қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау; Ыбырай Алтынсариннің ағарту саласына қосқан үлесін бағалау ҚЖ — Қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар ТЖ — Толық жауапты қажет ететін тапсырмалар
5
ЖОБА
5. Тоқсандарға ойлау дағдыларының деңгейіне байланысты тексерілетін мақсаттарды
бөлу
Тоқсан Білу және түсіну Қолдану Жоғары деңгей дағдылары
I 33% 33% 34%
II 25% 25% 50%
III 25% 50% 25%
IV 25% 50% 25%
Барлығы 27% 39% 34%
6. Жиынтық бағалауды өткізу ережесі
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау кезінде кабинетіңіздегі көмек ретінде қолдануға мүмкін болатын кез келген көрнекі құралдарды (диаграммалар, кестелер, постерлер, плакаттар немесе карталарды) жауып қойыңыз.
Тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталмас бұрын алғашқы бетінде жазылған нұсқауды оқып, білім алушыларға жұмыстың орындалу ұзақтығын хабарлаңыз. Білім алушыларға жұмыс барысында бір-бірімен сөйлесулеріне болмайтындығын ескертіңіз. Нұсқаулықпен таныстырып болғаннан кейін білім алушыларға тоқсан бойынша жиынтық бағалау басталғанға дейін түсінбеген сұрақтарын қоюға болатындығы туралы айтыңыз.
Білім алушылардың жұмысты өздігінен орындап жатқандығына, жұмысты орындау барысында көмек беретін қосымша ресурстарды, мысалы: сөздіктер немесе калькуляторлар (спецификацияда рұқсат берілген жағдайлардан басқа уақытта) пайдалануларына мүмкіндіктерінің жоқ екендігіне көз жеткізіңіз. Олардың жұмыс уақытында бір-біріне көмектесулеріне, көшіріп алуларына және сөйлесулеріне болмайтындығын ескертіңіз.
Білім алушыларға дұрыс емес жауапты өшіргішпен өшірудің орнына, қарындашпен сызып қоюды ұсыныңыз.
Жұмыс барысында нұсқаулыққа немесе жұмыстың ұзақтығына қатысты білім алушылар тарапынан қойылған сұрақтарға жауап беруге болады. Жекелеген білімалушыларға көмек беруге негізделген кез-келген ақпаратты оқуға, айтуға, өзгертіп айтуға немесе көрсетуге тыйым салынады.
Тоқсандық жиынтық бағалаудың аяқталуына 5 минут уақыт қалғандығын үнемі хабарлап отырыңыз.
Тоқсандық жиынтық бағалау аяқталғаннан кейін білімалушылардан жұмыстарын тоқтатып, қалам/қарындаштарын партаның үстіне қоюларын өтініңіз.
7. Модерация және балл қою
Барлық мұғалімдер балл қою кестесінің бірдей нұсқасын қолданады. Модерация үдерісінде бірыңғай балл қою кестесінен ауытқушылықты болдырмау үшін жұмыс үлгілерін балл қою кестесіне сәйкес тексеру қажет.
6
ЖОБА
1-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың тест спецификациясы
1-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу
Жиынтық бағалаудың өткізілу уақыты — 40 минут Балл саны — 25 балл
Тапсырмалар түрлері:
КТБ- көп таңдауы бар тапсырмалар;
ҚЖ- қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар;
ТЖ -толық жауапты қажет ететін тапсырмалар.
Жиынтық бағалаудың құрылымы
Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп жауапты таңдауы бар сұрақтар, қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтар қолданылады.
Көп таңдауы бар сұрақтарда бірнеше жауаптардың ішінен бір дұрыс жауапты таңдап алады.
Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтарға сөздер немесе қысқа сөйлемдер түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін сұрақтарда білім алушылар орындаушылық және шығармашылық дағдыларын көрсетеді.
Берілген нұсқа көп таңдауы бар және қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтарды қамтитын 10 тапсырмадан тұрады.
7
ЖОБА
1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы
Бөлім Тексерілетін оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Тапсырм а саны * Тапсыр ма №* Тапсырма түрі* Орынд ауға беріле тін уақыт * Балл* Бөлім бойынш а жалпы балл
Қазақ-жоңғар соғыстары 7.4.1.1 Жоңғар шапқыншылы ғының қазақ халқының шаруашылығына тигізген зардаптарын анықтау Қолдану 1 1 ҚЖ 8 4 12
7.1.1.1 Жоңғар шапқыншылығы кезіндегі демографиялық өзгерістерді және миграциялық процестерді түсіндіру Білу және түсіну 1 2 ҚЖ 5 3
5 3-7 КТБ 7 5
XVIII ғасырдағы Қазақ хандығы 7.3.1.2 Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау Жоғары деңгей дағдылары 3 8-10 ТЖ 20 13 13
Барлығы 10 — — 40 25 25
Ескерту: *-өзгеріс енгізуге болатын бөлімдер
8
«Қазақстан тарихы» пәнінен 1-тоқсанға арналған жиынтық бағалаудың
тапсырмалары
1. Қазақ халқының шаруашылығына жоңғар шапқыншылығының тигізген зардаптарын жазыңыз.
Мал шаруашылыгына Егін шаруашылыгына Сауда жолдарына

Қорытынды:
[4]
2. Берілген деректердің «ақиқат» немесе «жалған» екендігін анықтаңыз.
№ Деректер ақиқат жалған
А «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» жылдарында қазақтар қырғыннан аман қалу үшін елдің батыс аймақтарына қарай жылжып, Жайық бойына дейін жетті
В Ш. Құдайбердіұлының дерегінде 1723-1727 жылдары қазақ халқының 3/2-сі қырғынға ұшырады
С Орта жүз руларының көпшілігі Сырдария өзенінен өтіп, Самарқан қаласының төңірегіне жылжыды
[3]
3. Жұт дегеніміз:
A) сауда-саттықтың тоқырауы
B) жаппай ашаршылықтың орын алуы
C) егіннің шықпай қалуы
Б) ауа-райының шаруашылыққа қолайсыздығы Е) суықтан малдың қырылуы
[1]
4. Жоңғар шапқыншылығының алғашқы соққысына ұшыраған аймақтарды анықтаңыз.
A) Сыр бойындағы қалалар
B) Еділ мен Жайық арасы
C) Жетісу және Ертіс аймағы
^) Алтай және Сарыарқа аймағы Е ) Қазақстанның солтүстік-шығысы
[1]
5. Қазақ халқының басына түскен қайғы-қасіретті сипаттайтын әнді көрсетіңіз.
A) «Дала зары»
B) «Елім-ай»
C) «Ел айырылған»
Б) «Опасыз жалған»
Е ) «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым»
[1]
6. Шәкәрім Құдайбердіұлының мәліметі бойынша халықтың тағы бір бөлігі:
A) Иранға ауып кетті
B) құлдыққа сатылды
C) Қытайға ауып кетті Б) жұттан зардап шекті
Е) Хиуа аймағына өтіп кетті
[1]
9
ЖОБА
7. Қазақ халқының негізгі шаруашылығына «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама»жылдарының тигізген зардабын көрсетіңіз.
A) тау-кен өндірістерінде кен өндіру тоқтады
B) гүлденген қалалардың қиратылуы сауданы тоқтатты
C) суармалы егіншілік аудандарында шаруашылық күйреді
Б) сыртқы елдерге баратын сауда жолдары жұмысын тоқтатты Е) халық шұрайлы мал жайылымдарынан айрылып, мал басы кеміді
[1]
8. XVIII ғасырдың ортасындағы саяси жағдайды талдаңыз.
Әбілхайырдың Ресей бодандығын қабылдауының себептері:
a)
b)
Кіші жүздің Ресей бодандығын қабылдауының салдары:
a)
b)
Осы тарихи оқиғаға қатысты сіздің көзқарасыңыз қандай?
[5]
9. Әбілқайыр ханның шешіміне қарсы тұрған, Кіші жүз ақсүйектерінің себептерін түсіндіріңіз. Төмендегі мәтінді және өз біліміңізді қолданыңыз.
«Тевкелевтің Ордаға келуі, қулығы күшті Әбілқайырдың билікке құштар ойларын түгелдей ашып берді. Қырғыздар (қазақтар) өздерінің табиғи бостандығын жоғалтып алатыны жөнінде ойланған кезде ашу-ызаға булықты, орталарына келген орыстарды көріп, кенеттен қатты толқыды. Тевкелевті тіпті сол жерде-ақ құрбандыққа шалып жібере жаздады. Оны ханның өзі қорғап қалды. Бірақ ол өзгелердің ашу-ызаға толы толқуын баса алмады. Оның өзінің қол астындағы небір ержүрек жандардың кейбіреулері ханның өзіне қол салып, бұлардың ешқайсысының келісімінсіз шетелдік мемлекетпен неге келісім жасасқаны, оған бас иіп, бағынуға өз атынан ғана емес, бүкіл орданың атынан уәде еткені туралы есеп беруді талап етті. Әбілқайырдың өзінің елшілерін Ресейге жөнелтерде азғана қырғыз-қайсақ жиналысын келісім беруге мәжбүр еткенін естігеннен кейін мұндай қарсылықтың болмай қоймайтынын күтпеу тіпті де мүмкін емес еді. Сол бір қулыққа толы батылдық оның өз өміріне де қауіп төндірген болатын…»
Левшин А.И. Қыргыз-цазац, немесе цыргыз-цайсац ордалары мен далаларының
сипаттамасы. Алматы, 1996, 181-бет.
1-себеп:
2-себеп:
3-себеп:
[3]
10
ЖОБА
10. Абылай ханның ішкі саясатының маңыздылығына талдау жасаңыз.
Мацыздылыц критерийлері:
н
1 1

г-1 1 1
н
г-1 1 1
н
1 1

н 1 1
[5]
11
ЖОБА
Балл қою кестесі
Тапсы рма № Жауап Балл Қосымшаақ парат
1 Мал басы азайды; тек жоңғар шапқыншылығы емес, 1723 ж жұт мал басының азаюына алып келді. Халықтың үдере көшуіне байланысты жайылым жерлерден айрылды. 1 Оқушының берілген бөлімдерге сәйкес жауаптары қабылданады
Егін шаруашылығы тоқтады. Егіс алқаптары, суару арықтары жарамсыз болды. 1
Ішкі сауда да, сыртқы сауда да тоқтады. Бұл сауда жолдары саудагерлер үшін қауіпті аймаққа айналды. 1
Қорытынды: Жоңғар шапқыншылығы Қазақ хандығының экономикалық дамуын тежеді, халықты кедейлікке әкелді, басқа елдермен қарым-қатынастар үзілді, халықтың болашаққа сенімін азайтты т.с.с 1
2 а. ақиқат 1
Ъ. ақиқат 1
с. жалған 1
3 Е 1
4 С 1
5 В 1
6 В 1
7 Е 1
8 1- себеп: Ресей империясынан әскери қолдау табу 1 Білім алушының басқа да дұрыс жауаптары қабылданады
2 — себеп: Ресеймен шекаралас болғандықтан, сауда байланыстарын дамыту арқылы экономикалық ахуалын жақсарту 1
1 — салдары: Кіші жүз жерлерінің тартып алына бастауы 1
2 — салдары: әскери бекіністердің салынуы 1
Тарихи оқигага көзқарасы: Ресей империясының отарлау үдерісінің бастамасы болды. Қазақ халқының кейінгі дамуына әсері зор болып, қоғамдық өмірдің барлық салаларында Ресей империясы өз ізін қалдырды 1
9 1-себеп. Әбілқайырдың Кіші жүз ақсүйектерінің бір бөлігімен ғана ақылдасып, шешімді жеке қабылдауы 1 Білім алушының басқа да дұрыс жауаптары қабылданады
2-себеп. Кіші жүзге еркіндігінен айрылу қаупінің төнуі 1
3-себеп. Ресей тарапынан қойылған шарттардың кейбір бөлімдерінің Кіші жүз халқына тиімсіздігі (жасақ төлеу, башқұрт, қалмақ тұтқындарын босату, әскери бекіністер салу т.б) 1
10 Абылай ханның қиын-қыстау кезеңде ақын-жырау, әнші-күйшілер мен діни қайраткерлерге, өнер мен мәдениетке қамқорлық жасауы 1 Білім алушының басқа да дұрыс жауаптары қабылданады
Ол бір орталықтан басқарылатын мемлекет құрды. 1771 жылы ол Түркістан қаласында қазақтың бүкіл үш жүзінің ханы болып жарияланды 1
Ол қазақтардың егіншілікпен, шөп шабумен және балық аулаумен айналысуына қолдау көрсетті. Қазақ даласындағы керуен саудасын дамытуға күш салды 1
Сот билігін күшейте түсті. Өз қызметінде белгілі қазақ билерінің, сондай-ақ атақты қазақ батырларының беделіне арқа сүйеді 1
Абылайдың ішкі саяси қызметі бір орталықтан басқарылатын, тәуелсіз мемлекет құруға бағытталды. Ол рубасылар мен сұлтандардың үстемдігіне тыйым салды. 1
Жалпы балл 25
12
2-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың тест спецификациясы
2-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу
Жиынтық бағалаудың өткізілу уақыты — 40 минут Балл саны — 25 балл
Тапсырмалар түрлері:
КТБ — көп таңдауы бар тапсырмалар;
ҚЖ- қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар;
ТЖ -толық жауапты қажет ететін тапсырмалар.
Жиынтық бағалаудың құрылымы
Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп жауапты таңдауы бар сұрақтар, қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтар қолданылады.
Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтарға сөздер немесе қысқа сөйлемдер түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін сұрақтарда білім алушылар орындаушылық және шығармашылық дағдыларын көрсетеді.
Берілген нұсқа қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтарды қамтитын 7 тапсырмадан тұрады.
13
ЖОБА
2-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы
Бөлім Тексерілетін оқу мақсаты Ойлау дағдыларының деңгейі Тапсы рма саны * Тапсыр ма №* Тапсырм а түрі* Орындауғ а берілетін уақыт * Балл* Бөлім бойынша жалпы балл
XVIII ғасырдағы Қазақстанның мәдениеті 7.2.1.1 Салт-дәстүрлер мен әдет-ғұрыптардың құндылықтары мен маңыздылығын анықтау Қолдану 1 1 ҚЖ 6 6 6
Отарлау және ұлт-азаттық күрес 7.3.1.4 Патша үкіметі реформалары нәтижесіндегі әкімшілік-аумақтық өзгерістерді түсіндіру Білу және түсіну 1 2 ҚЖ 10 6 19
3 3-5 ҚЖ 9 5
7.3.1.6 Ұлт-азаттық көтеріліс басшыларының рөліне баға беру Жоғары деңгей дағдылары 1 6 ТЖ 6 2
7.3.1.5 Халықтың отаршылдыққа қарсы ұлт-азаттық күресінің себеп-салдарын анықтау Жоғары деңгей дағдылары 1 7 ТЖ 9 6
Барлығы 7 — — 40 25 25
Ескерту: *-өзгеріс енгізуге болатын бөлімдер
14
ЖОБА
«Қазақстан тарихы» пәнінен 2-тоқсанға арналған жиынтық бағалау
тапсырмалары
1. Салт-дәстүр ұғымдарына сипаттама беріңіз.
Салт-дәстүр атауы Сипаттамас ы
Қонақасы
Асар
Әдептілік пен сыпайылық дәстүрлері
Ерулік
Құйрық-бауыр асату
Бата беру
[6]
2. Жарғы ережелеріне сәйкес әкімшілік буындарды жіктеп жазыңыз.
1822 жылгы ”Сібір цыргыздарыныц жарғысы » 1824 жылгы «Орынбор қыргыздары жөніндегі жаргысы»

У У У У У У У У

[6]
3. 1822 ж реформаға қатысты емес ұғымды табыңыз.
Хан, ага сұлтан, болыс, старшын, округ
Жауап__________________, себебі_________________________________________________________________
[1]
4. 1824 ж реформаға қатысты емес ұғымды табыңыз.
Дистанция, бөлік, Эссен, старшын, ата-аймақ
Жауап , себебі__________________________________________
[1]
5. Округтік приказдардың міндеттерін кестеге толтырыңыз.
Саяси салада Экономикалық Әлеуметтік

[3]
6. Төмендегі дереккөздерге сүйеніп, Кенесары Қасымұлының қызметіне баға беріңіз.
Қазақ ханы ретіндегі қызметі_______________________________________________________________ [1]
Көтеріліс жетекшісі ретіндегі қызметі________________________________________________________ [1]
А дереккөзі
«Ол барлық жағынан ерекше адам болды. Өзінің қолдаушылардан әлдеқайда жоғары тұрған ол жеке бас даулары мен рулық қатынастардың шиеленісуін әрқашан әділ шешіп беріп отырды. …Кенесары шын мәнінде бүкіл қазақ ұлтының батыры болған басқа ешкімді де айта алмаймыз»
Коншин Н.
15
ЖОБА
В дереккөзі
«… Кенесары бүкіл ауыл-аймағымен Іле өзенін бойлап, Қытайдың ішкі жағына қарай беттеді. Үйгентас деген жерге жеткенде сұлтан Құдайменді Саржановты, би Шоқмар Бақтыбаевты және Сойдақожаны тоғыз тұлпар сыйлықпен Қытай үкіметіне жіберіп, оның жерінде көшіп-қонып жүруге рұқсат сұрады. Кенесарының жіберген елшілері бір айдан кейін екі Қытай шенеунігімен және бір тілмашпен бірге қайтып келді. Олар Қытай жағының Кенесарыны қамқорлығына ала алмайтынын айтты. Қытай үкіметі ақ патшаның алдында сөзімен де, ісімен де кінәлі болғысы келмейтінін мәлімдеді… Мұны естігеннен кейін Кенесары Іле өзенін бойлап кейін қарай көшті…»
Ресей Федерациясыныц Омбы облыстық мемлекеттік мұрагаты. 1846 жылгы 30 цазандагы
цүжат.
7. Патша үкіметінің отарлық саясатына қарсы болған көтерілістердің ортақ себептері мен салдарын жазыңыз.
Ортақ себептері Ортақ салдары
1. 1.
2. 2.
3. 3.
[6]
16
ЖОБА
Балл қою кестесі
Тапс
ырма

Жауап
Балл
Қосымша
ақпарат
Салт-дәстүр
Қонақасы
Асар
Әдептілік пен
сыпайылық
дәстүрлері
Ерулік
Құйрық-бауыр асату_________
Бата беру
сипаттамасы
Үйге келген қонаққа немесе жолаушылап келе жатып, жатар орынға тоқтаған кісіге берілетін ас-
_су___________________________________________
Ауыл тұрғындары мен ағайындардың ақы алмай, бірлесе жұмылып біреудің белгілі бір жұмысын бітіруге көмектесуі__________________________
Білім
алушының басқа да дұрыс жауаптары қабылданады
Жасы үлкен кісілерді дәрежесі атақ-шеніне қарамай төрге шығару, жасы үлкенге кішінің бірінші сәлем беруі, ат үстінде болса, аттан түсіп амандасу, үлкеннің алдын кесіп өтпеу, атын атамау_____________________________________________
Басқа жақтан көшіп келген туған-туысқан немесе жаңа көршіні арнайы дастарқан жайып, ықылас танытып қонаққа шақыру___________________________
Құда болған екі жақтың үлкендері ендігі жерде туыс болғандығын бекіту дәстүрі_____________
Жасы үлкен адам немесе жолы үлкен қонақтың қолын жайып, Жаратушы Алладан бақытты өмір, материалдық байлық, әрбір істе табысты болуын тілеу__________________________________________
округ- болыс- ауыл
дистанция- бөлік- ауыл
Хан, себебі 1822 ж реформа бойынша хандық билік жойылды.
Ата-аймақ, себебі дәстүрлі басқару жүйесіндегі әкімшілік аймақ.
Саяси салада- Округтегі халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету-көрші орналасқан башқұрт, татар, қалмақтардың тарапынан шабуылды болдырмау,______________________________________________
Білім алушының басқа да дұрыс жауаптары қабылданады
Экономикалық салада- егін шаруашылығын дамытуға қамқорлық жасау-қазақ халқын отырықшыландыру, егін егетін шаруаларга көмектер беру_____________________
Әлеуметтік салада- халыққа білім беру ұйымдастыру,округ аумагында мектептер ашу________
ісін
Кенесарының хан ретіндегі рөлі: үш жүздің басын қосып, хандық билікті қалпына келтірді.
Кенесарының көтеріліс жетекшісі ретіндегі қызметі: үш жүзді қамтыған отаршылдыққа қарсы ұлт-азаттық көтерілісті ұйымдастырды.
Білім
алушының басқа да дұрыс жауаптары қабылданады
Ортақ себептері Ортақ салдары
1. Патша үкіметінің отарлық саясатына қарсылық 1. Көтерілістер жеңіліске ұшырады
2. Мал жайылымының тарылуы 2. Отаршылдық саясат жалғаса берді
3. Шұрайлы жерлердің тартып алынуы 3. Адам шығыны көп болды
Жалпы балл
25
1
6
3
2
3
3
1
4
1
1
5
1
1
6
2
7
6
17
ЖОБА
3-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың тест спецификациясы
3-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу
Жиынтық бағалаудың өткізілу уақыты — 40 минут Балл саны — 25 балл Тапсырмалар түрлері:
КТБ- көп таңдауы бар тапсырмалар;
ҚЖ- қысқа жауапты қажет ететін тапсырмалар;
ТЖ -толық жауапты қажет ететін тапсырмалар.
Жиынтық бағалаудың құрылымы
Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп жауапты таңдауы бар сұрақтар, қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтар қолданылады.
Көп таңдауы бар сұрақтарға білім алушылар көп жауаптардың ішінен бір дұрыс жауапты таңдайды.
Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтарға сөздер немесе қысқа сөйлемдер түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін сұрақтарда білім алушылар орындаушылық және шығармашылық дағдыларын көрсетеді.
Берілген нұсқа қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтарды қамтитын 9 тапсырмадан тұрады.
Тапсырма бірнеше құрылымдық бөлімдерден/сұрақтардан тұрады
18
ЖОБА
3-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы
Бөлім Тексерілетін оқу мақсаты Ойлау дағдылар ының деңгейі Тапс ырма саны * Тапсыр ма № * Тапсырма түрі * Орындауғ а берілетін уақыт* Балл* Бөлім бойынша жалпы балл
Отарлау және ұлт-азаттық күрес 7.3.1.5 Халықтың отаршылдыққа қарсы ұлт-азаттық күресінің себеп-салдарын анықтау Білу және түсіну 4 1-4 КТБ 8 4 10
7.3.1.2 Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау Жоғары деңгей дағдылары 2 6-7 ТЖ 10 6
Қазақстан Ресей империясының құрамында 7.3.1.3 Ресей империясының отарлық саясатының себеп-салдарын анықтау Қолдану 1 5 ТЖ 10 7 7
Қазақстан Ресей империясының құрамында 7.1.2.2 Қазақ зиялыларының қалыптасуының маңыздылығын түсіндіру Қолдану 2 8-9 ТЖ 12 8 8
Барлығы 9 — — 40 25 25
Ескерту: *-өзгеріс енгізуге болатын бөлімдер
19
ЖОБА
«Қазақстан тарихы» пәнінен 3-тоқсанға арналған жиынтық бағалау тапсырмалары
1. ХІХ ғасырда Сыр өңіріндегі қазақтарға қысым көрсеткен мемлекеттерді көрсетіңіз.
A) Қоқан және Қытай
B) Ресей және Қытай
C) Қоқан және Бұхар хандығы Б) Қоқан және Хиуа хандықтары
Е) Ресей және Орта Азия хандықтары
[1]
2. Жанқожа Нұрмұхамедұлы бастаған көтерілістің аймағын анықтаңыз.
A) Жетісуда
B) Жайық маңы
C) Сыр бойында
Б) Нұра өзені бойында Е) Маңғыстау аймағында
[1]
3. Ж. Нұрмұхамедұлының Хиуа хандығына қойған талаптарын көрсетіңіз.
A) Қазақ хандығының шекарасынан өтпеу
B) Хиуа әскерлерін Сыр бойынан алып кету
C) Қазақтардан тартып алынған жайылымдарды қайтару
^) Сыр бойындағы қазақтардың жайылым жерлеріне тиіспеу Е) Сыр бойына бекіністер тұрғызбау, халықтан алым-салық алмау
[1]
4. Е. Көтібарұлының Ресей империясына қарсы көтеріліс барысындағы іс-қимылдарын анықтаңыз.
A) Салық төлеуден бас тартуы
B) Ресей губернаторына шағым-хат жазуы
C) Ресейдің әскери бекіністеріне өрт қоюы
^) Ресей казактарының қару-жарақтарын тәркілеуі
Е) Ресейдің сауда керуендері мен жазалаушы отрядтарына соққы беруі
[1]
5. ХІХ ғасырдың ортасындағы отаршылдыққа қарсы көтерілістің себептері мен нәтижесін сипаттаңыз.
Көтерілістер Себептері Нәтижесі Көтерілістердіц ортақ себебі
Ж. Нұрмұхамедұлы көтерілісі
Ж. Тіленшіұлы көтерілісі
Е. Көтібарұлы көтерілісі
[7]
6. Қазақ хандығының отарға айналуына әсер еткен факторларға талдау жасаңыз.
Саяси фактор______________________________________________________________________________[1]
Әлеуметтік фактор_________________________________________________________________________[1]
20
ЖОБА
7. Қазақстанның Ресей империясының отарына айналуына байланысты пайда болған ұғымдарға сипаттама беріңіз.
Ұгымдар сипаттама
казак
десятина
жарғы
бекініс

8. «Зар-заман» ақындарының өз жырларында көтерген мәселелерін анықтаңыз.
Зар заман ақындары Шыгармасынан үзінді ХІХ гасырдың зиялылары-ақындар көтерген саяси мәселелер
Дулат Бабатайұлы «Аягөз қайда барасың?» Айтуға ауыз келе ме? Аягөз кімнің жері еді? Жер сауырын жайлауды Ел сауыры дер еді Жер кімдікі дегенде Аға сұлтан, қазылар Не деп жауап береді?
Шортанбай Қанайұлы «Мына заман қай заман?» Арқадан дәурен кеткен соң, Қуғындап орыс жеткен соң, Тіпті амал жоқ, қазақтар, Енді сенің торыңа. Орыс — бүркіт, біз — түлкі, Аламын деп талпынды. Орыстан қорлық көрген соң, Отырып билер алқынды Бұхарға жетер күн болса, Тыншытар ма едің ұйқыңды?
Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян» Еділді тартып алғаны — Етекке қолды салғаны. Жайықты тартып алғаны -Жағаға қолды салғаны. Ойылды тартып алғаны -Ойдағысы болғаны. Қоныстың бар ма қалғаны?!
[3]
9. Қазақ зиялыларының қалыптасуының маңыздылығын жазыңыз.
1
2
3
4
5
[5]
21
ЖОБА
Балл қою кестесі
Тапсыр ма №
1
Жауап
Е
Балл
Қосымша
ақпарат
С
Е
Е
Көтеріл
істер
Ж.
Нұрмұх
амедұл
ы
көтерілі
сі
Ж.
Тіленші
ұлы
көтерілі
сі
Е.
Көтібар
ұлы
көтерілі
сі
Себептері
Орта Азия
хандықтар
ының
шабуылда
ры
Елек өзені
бойындағ
ы
жерлерді қайтарып алу________
Жем,
Ырғыз
бойына
жақындағ
ан орыс
әскерлерін
е
наразылығ
Нәтижесі
Жанқожа батыр Ақмешітке дейін жорық жасады, қоқандықтардың әскери жасағын талқандады, Қосқорған бекініс-қамалын басып алды. Жергілікті қазақтар Қоқан езгісінен азат етілді.
Көтеріліс кезінде Жоламан 195 сарбазынан айрылды, 125 -і тұтқынға түсті, көтеріліске қатысқан ауылдарға өрт қойды.
Ресеймен жиырма жыл бойы
жанқиярлықпен күрес жүргізген Есет батыр 1858 жылы өз еркімен Ресей империясының бейбіт келісім жасасу жөніндегі шартын қабылдады.
Көтерілістер дің ортақ себебі
Ресей империясы және Орта Азия
хандықтарын
ың
қысымына
қарсы
Білім алушылар дың басқа да дұрыс жауаптар ы
қабылдана
ды
І.Саяси фактор: Қазақ хандары мен сұлтандарының билігінің әлсіздігі, сепаратизм________________
2. Әлеуметтік фактор: әлеуметтік руаралық тартыстар, жайылым жерлерге талас-тартыстар
1. Казак-Ресейге әскери қызмет көрсететін әскери-сословиелік топ
2.Десятина-1,09 га жер өлшемі
З.Жарғы-басқару ережесі, заң
4. Бекініс- тұрақты әскері, қару-жарағы бар, қажетті азық-түлікпен қамтамасыз етілген, әскери-стратегиялық тұрғыдан маңызды тұрақ._________________
Дулат Бабатайұлы-жер мәселесі, қазақ жерлерінің тартып алынуы__________________________________
Шортанбай Қанайұлы-аға сұлтандар билігін мысқылдау, орыс отаршылдығын әшкерелеу
Мұрат Мөңкеұлы -Қазақстанның батысындағы Ресей империясы тартып алған аймақтар жайлы жазған.
1
2
1
3
1
4
1
5
7
6
7
8
22
ЖОБА
9 1.Халықтың мұң-зарын тыңдап, халық жағдайын жақсартуға үлес қосты. 2. Отаршылдыққа қарсы пікір білдірді. 3. Халықтың рухын көтерді. 4. Шығармаларында халықтың жағдайын жазды. 5. Жоғарыдағыларға халықтың жағдайы туралы ақпарат жеткізді. 5
Жалпы балл 25 балл
23
ЖОБА
1 4-тоқсан бойынша жиынтық бағалаудың тест спецификациясы
4-тоқсан бойынша жиынтық бағалауға шолу
Жиынтық бағалаудың өткізілу уақыты: 40 минут Балл саны: 25
Жиынтық бағалаудың құрылымы
Тоқсан бойынша жиынтық бағалауда әртүрлі тапсырмалар: көп жауапты таңдауы бар сұрақтар, қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтар қолданылады.
Көп таңдауы бар сұрақтарға білім алушылар көп жауаптардың ішінен бір дұрыс жауапты таңдайды.
Қысқа жауапты қажет ететін сұрақтарға сөздер немесе қысқа сөйлемдер түрінде жауап береді.
Толық жауапты қажет ететін сұрақтарда білім алушылар орындаушылық және шығармашылық дағдыларын көрсетеді.
Берілген нұсқа қысқа/толық жауапты қажет ететін сұрақтарды қамтитын 5 тапсырмадан тұрады.
Тапсырма бірнеше құрылымдық бөлімдерден/сұрақтардан тұрады
24
ЖОБА
4-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмаларының сипаттамасы
Бөлім Тексерілетін оқу мақсаты Ойлау дағдылары ның деңгейі Тапсырма саны* Тапсырма №* Тапсырм а түрі * Орындауғ а берілетін уақыт * Балл* Бөлім бойынша жалпы балл
ХІХ-ХХ ғасырдың басындағы Қазақстанның 7.2.2.3 Ұлттық музыкалық аспаптардың қолдану ерекшеліктерін сипаттау Білу және түсіну 1 1 ҚЖ 8 6
мәдениеті 7.2.3.2 ХІХғ. ІІ жартысындағы білім беру мен ағарту ісінің даму ерекшеліктерін түсіндіру Қолдану 1 2-3 ҚЖ 12 6
7.2.3.4 Шәкәрім Құдайбердіұлы, Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы, Қ.Халид еңбектерін тарихи дерек ретіндегі маңызын айқындау Қолдану 1 4 ҚЖ 8 6 25
7.2.3.3 Ыбырай Алтынсариннің ағарту саласына қосқан үлесін бағалау Жоғары деңгей дағдылары 1 5 ТЖ 12 7
Барлығы 5 — — 40 25 25
Ескерту: *өзгеріс енгізуге болатын бөлімдер
25
ЖОБА
«Қазақстан тарихы» пәнінен 4-тоқсанға арналған жиынтық бағалау тапсырмалары
1. Ұлттық музыкалық аспаптардың атауын жазып, сипаттаңыз.
¥лттық музыкалық аспаптар атауы сипаттамасы

[6]
2. Білім беру жүйелерінің түрлерін сипаттаңыз.
Мұсылмандық дәстүрлі діни мектептер
Орыс-қазақ мектептері
Жәдидтік мектептері
[3]
3. Кестені толтырыңыз.
Білім беру орындары Орналасқан жері
Қазақстанда ашылған әскери-кадет корпустары
Қазақ қыздарын оқытатын мектеп-интернат
Мұғалімдер дайындайтын оқу орындары
[3]
26
ЖОБА
4. Зиялылардың тарихи еңбектерінің маңыздылығына сипаттама беріңіз.
Шәкәрім Құдайбердіұлының тарихи еңбегін атаңыз
5. «Ы. Алтынсариннің педагогика саласындағы жаңашылдығы» тақырыбына эссе жазыңыз. Кілт сөздер: жаңашыл-педагог, қыздар мектебі, ұстаздар дайындайтын мектеп, Қазақ хрестоматиясы, балалар әдебиетінің атасы, «Ы. Алтынсарин» төсбелгісі.
Эссе критерийі:
Жаңашыл-педагог сөзінің магынасын ашып жазу Қыздар мектебі туралы жазу Ұстаздар дайындайтын мектеп туралы жазу Қазақ хрестоматиясы туралы жазу Балалар әдебиетінің атасы екендігін дәлелдеу «Ы. Алтынсарин» төсбелгісі туралы жазу Қорытынды ой жазу
27
ЖОБА
Балл қою кестесі
Тапсыр ма № Жауап Балл Қосым ша ақпарат
1 қобыз 1
домбыра 1
жетіген 1
домбыра жаңғақ ағашынан жасалатын, шертпелі екі шекті аспап. Қазақ халқының күй, ән өнерінде қолданылатын негізгі музыкалық аспап 1 Білім алушын ың басқа да дұрыс жауапта ры қабылда нады
қобыз екі шекті ысқышы бар аспап. Қобызбен көп жағдайда халықтың қиын-қыстау тағдырын сипаттайтын мұңлы-зарлы әндері мен күйлері орындалады 1
жетіген қазақ халқының көп ішекті шертпелі аспабы. Жалпы тұрқы ұзынша, жәшік тектес етіп жасалады. Бетіне жұқатақтайдан қақпақ жабылып, үн беретін ойықтары салынады. 1
2 Мұсылмандық-дәстүрлі мектептер-мұсылманша молдалар дәріс беретін, медресе түріндегі оқу орындары 1
Орыс-қазақ мектептер-зайырлы пәндер (жағрапия, тарих, математика т.б) оқытылатын білім мекемесі 1
Жәдидтік мектептер- исламның негіздерімен қатар ғылыми пәндер де оқытылатын жаңа әдістемелік білім беру 1
3 Қазақстанда ашылған әскери-кадет корпустары: Орынборда, Омбыда 1
Қазақ қыздарын оқытатын мектеп-интернат : Ырғызда 1
Мұғалімдер дайындайтын оқу орындары: Ташкентте, Омбыда 1
4 Шәкәрім Құдайбердіұлының тарихи еңбегі: «Түрік, қырғыз, қазақ һәм хандар шежіресі» 1 Білім алушын ың басқа да дұрыс жауапта ры қабылда нады
Қазақ халқының шежіресі жинақталған маңызды еңбек болып табылады 1
Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының Ресейдің отаршыл саясатына наразылық түрінде жазылған шығармасы: «Қанды жексенбі» 1
тың тарихи деректерге мол еңбек болып саналады 1
Құрбанғали Халидтің «Тауарих хамса» («Бес тарих») еңбегінде: Алтын Орданың тарихы 1
Құрбанғали Халидтің тарихи еңбегінің маңыздылығы:тарихи-этнографиялық мәліметтер мол 1
28
ЖОБА
5 Ы. Алтынсарин орыс-қазақ мектептерінің оқушыларына арнап екі оқу құралын: «Қырғыз (қазақ) хрестоматиясы» мен «Қырғыздарға (қазақтарға) орыс тілін үйретуге алғашқы басшылық» жазып шықты.ХІХ ғасырда Қазақстанның ағарту саласында қазақ балаларын орыс тілін үйретудің жаңа әдістемелік жүйесін қалыптастырған жаңашыл-педагог. Ы. Алтынсариннің ағарту саласындағы еңбектері: 1864 жылы қазақ балаларына арналған интернаты бар мектеп салтанатты түрде ашылды. 1879 жылы Ы. Алтынсарин Торғай облысы мектептерінің инспекторы болып тағайындалды. Ырғыз, Николаев, Торғай және Елек уездерінде екі сыныптық орыс- қазақ училищелерін ашты. Қазақ қыздарының білім алуына мүмкіндік берген қыздар мектебін ашқан. ХІХ ғ қазақ қоғамында мұғалімдерді даярлау ісін ұйымдастырып, ұстаздар дайындайтын мектеп ашқан. Ы. Алтынсарин балаларға тәлім-тәрбие беретін шағын әңгімелер мен өлеңдерді өзі жазып отырған.Сондықтан оны қазіргі зерттеушілер балалар әдебиетінің атасы деп атайды. Бүгінде қазақ мемлекеттік Білім академиясы Ыбырай Алтынсариннің есімімен аталады. Еліміздегі педагогтар қауымының ең таңдаулы өкілдері жыл сайын Ы. Алтынсарин төсбелгімен марапатталады. Қазақ халқын ағартуға үлесін қосқан, қазақ даласында зайырлы білім берудің негізін жасаған жаңашыл, ұлтжанды педагог. 7

Жалпы балл 25
29

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *